Dit is hoe Randstad probeert een Uber te voorkomen

Birds nest with low denomination currency suggesting the start of a nest egg. Saving for something special such as retirement. The nest rests on a branch Foto iStock

Ineens was daar Uber. Ogenschijnlijk uit het niets, concurrent voor taxi’s. Hetzelfde met Airbnb, maar dan voor hotels. Zulke ontwrichtende bedrijven kunnen in elke markt opkomen. Randstad verzon er een jaar geleden wat op: ze steken zelf geld in start-ups die een concurrent zouden kunnen worden. Vandaag is de aandeelhoudersvergadering. Daar zullen ze zich vast afvragen: werkt dat?

1. Wat is het?

Het innovatiefonds van 50 miljoen euro steekt geld in start-ups die technologieën ontwikkelen die het uitzendbureau zelf ook zou kunnen gebruiken. Er komt “niet zomaar een Airbnb of Uber”, zegt Ilonka Jankovich die het investeringsfonds leidt. “Door een innovatiefonds hoop je dat je er op tijd bij bent, als het in jouw markt gebeurt.”

Zo’n investering heeft twee doelen: Randstad moet er zelf van leren, door samen te werken. En het bedrijf kan erdoor groeien, en Randstad hoop natuurlijk er uiteindelijk winst op te maken.

Randstad (jaaromzet 17 miljard euro, 340 miljoen winst) is lang niet het enige Nederlandse bedrijf met een innovatiefonds - het komt er zelfs best laat mee. Bedrijven als Shell en Unilever doen al zo’n vijftien jaar investeringen in start-ups.

Venture investments? Deze Engelstalige video legt kort & duidelijk uit wat dat zijn. Corporate venture investments werken ongeveer hetzelfde, maar zijn betaald door grote bedrijven.

Het fonds investeert en levert vaak een commissaris. Jankovich:

“En ieder Randstad-onderdeel kan zelfstandig beslissen of ze met de start-up willen samenwerken.”

2. Is dit fonds een grote speler?

Welkom in de schimmige wereld van het corporate venture capital. Betrouwbare data zijn er niet. Randstad geeft per keer een half tot vijf miljoen euro uit, maar doet geen uitspraken over hoeveel het per keer precies is. Dat geldt ook voor de meeste andere Nederlandse bedrijven met een innovatiefonds. Schattingen over het totaal door Nederlandse bedrijven geïnvesteerde kapitaal in start-ups beginnen op van 8 miljoen euro, maar zijn waarschijnlijk een veelvoud hiervan.

Ter vergelijking: in de VS zou vorig jaar 5,4 miljard dollar zijn geïnvesteerd in 775 deals. Gemiddeld 7 miljoen dollar per keer.

3. Waarom zou een start-up willen samenwerken met Randstad?

Vonq, een recruitment-marketingbureau uit Rotterdam (60 werknemers), kreeg in november een investering. Vonq was met meerdere partijen in gesprek, maar koos voor het Randstadfonds omdat ze “in onze organisatie investeren, met ons meedenken, en het vakgebied goed kennen” zegt communicatiemanager Ralph Brasker. Maar Randstad wil concurrentie voorkomen, is het dan wel slim om zo’n investering aan te nemen? Brasker:

“Dat Vonq iets doet wat Randstad niet kan, en dat dat de reden is waarom het in ons investeert, dat zien wij juist als een voordeel. Het is een interessante klant voor ons.”

Ook het Duitse Twago ziet Randstad vooral als de grote helper. Oprichter Thomas Jajeh:

“We geloven dat hun netwerk onze groei kan versnellen.”

4. Wat als zo’n start-up écht groot wordt?

De start-ups moeten zelfstandig groeien, zonder al te veel bemoeienis van Randstad. Een deel van die bedrijven wil Randstad uiteindelijk overnemen. Maar het kán natuurlijk dat zo’n bedrijfje zo hard groeit dat het zelfs voor het uitzendconcern te duur wordt om te kopen. Jankovich:

“Dat zie je ook bij andere innovatiefondsen. Dan verkoop je het en dan maak je een mooie winst. Dan heb je hopelijk veel plezier gehad samen en veel geleerd. En dat is het dan.”

Maar de uitzend-Uber? Die hebben ze dan niet tegengehouden.