De koperlijn leert nieuwe trucjes

KPN wil het kopernetwerk upgraden om sneller internet te bieden. Dat is goedkoper dan alles ‘verglazen’.

Vintage telefoon, geïnspireerd op een PTT-toestel uit de jaren zestig. Foto Thinkstock

Als het gaat om snel internet voor consumenten moest KPN het de afgelopen jaren afleggen tegen de kabelbedrijven: kabel is veel sneller dan internetten via het kopernetwerk. Glasvezel is weliswaar nog sneller, maar dat is niet overal beschikbaar en duur om aan te leggen.

Gisteren kondigde KPN een verdubbeling van de downloadsnelheid via vdsl, de opvolger van adsl, aan. Het oude koperlijntje dat naar bijna alle Nederlandse huishoudens loopt, kan nog nieuwe trucs leren. Een groot deel van dat netwerk werd al voor de Tweede Wereldoorlog aangelegd, toen KPN nog PTT heette.

Als opvolger van de reutelende inbelmodems begon KPN in 1998 te experimenteren met adsl via koper. Dat was een stabieler alternatief voor breedband via de kabel. De topsnelheid destijds: 2 Mbit per seconde.

Anno 2015 biedt KPN 100 Mbit via de koperlijn. Op veel plekken is echter 50 Mbit haalbaar, of minder. Dat komt doordat de snelheid via koper afneemt naarmate klanten verder van de straatkast of wijkcentrale af wonen. Ter vergelijking: de kabel biedt nu 150 tot 200 Mbit/s.

Toch is koper niet afgeschreven. Door middel van nieuwe technologie denkt KPN een grote upgrade uit te voeren. De technologieën die daarvoor gebruikt worden heten vectoring (ruisonderdrukking) en pair bonding – 90 procent van de aansluitingen heeft een dubbel paar koperkabels.

Een combinatie van die technieken levert een maximumsnelheid van 200 Mbit per seconde op. „We hebben het snelste kopernetwerk ter wereld”, aldus Joost Farwerck, verantwoordelijk voor KPN Nederland.

In het laboratorium haalt KPN nu zelfs 400 Mbit over koper. Volgens Farwerck komen voormalig staatsbedrijven uit omringende landen, zoals Deutsche Telekom en Telefónica kijken hoe geavanceerd de KPN-technologie is. Ook zij willen hun kopernetten graag nieuw leven inblazen.

Marktaandeel

De combinatie Ziggo/UPC heeft nu 44 procent van de breedbandmarkt, KPN blijft steken op 41 procent. Farwerck wil met KPN weer 45 procent marktaandeel op de internetmarkt halen, maar wil niet zeggen op welke termijn hij dat doel denkt te bereiken.

Er zit nog wel een addertje onder het gras. Om klanten te voorzien van nieuwe technologie moet KPN overeenstemming bereiken met bedrijven als Tele2 en Vodafone. Die bieden ook internet aan via koperlijnen van KPN en moeten hun systemen aanpassen om hogere snelheden te realiseren. Als de bedrijven er zelf niet uitkomen zal de ACM zich er mee bemoeien.

Vrijwel al het dataverkeer van het centrale netwerk tot aan de wijkcentrale is al verglaasd – dat geldt ook voor kabel en de mobiele netten. Alleen het laatste stukje is nog koper, zoals dat bij kabel coax is. Waarom blijft KPN investeren in het oude kopernet, terwijl het in sommige gebieden ook glasvezel aan huis aanbiedt? KPN nam eind vorig jaar glasvezelaanbieder Reggefiber in zijn geheel over.

Glasvezel – vooralsnog begrensd op 500 Mbit – is nu beschikbaar in 27 procent van de Nederlandse huishoudens, maar KPN schroeft het tempo van de verglazing terug.

Het is goedkoper om de bestaande koperdraden op te waarderen dan de straat op te breken en een nieuwe glasvezelkabel te leggen. Het graafwerk is tijdrovend, peperduur en moet maanden van tevoren ingepland worden.

KPN wil nu, meteen de concurrentiestrijd aan tegen de kabelinternetters. Ziggo werkt al aan modemtechnologie die een snelheid van 400 en 500 Mbit biedt. Zo schuift de downloadsnelheid in Nederland snel op richting de magische gigabit

Naarmate breedbandinternet nòg breder wordt, wordt verschil in snelheid minder relevant voor de gebruiker. Als de provider gaat upgraden en de snelheid verhoogt, kiezen veel klanten juist om te downgraden – dezelfde snelheid voor minder geld.

Dus moet extra omzet komen uit andere producten, zoals tv-pakketten. KPN rekent er ook op dat meer klanten kiezen voor een combinatie van mobiele telefonie en vast internet. Zulke quadplay-afnemers zijn minder snel geneigd om over te stappen. En dat scheelt weer in de kosten om nieuwe klanten te verwerven.