Brompot, een ervaren Russische houwdegen

Generaal-majoor b.d.

In een afgeluisterd gesprek over MH17 is hij te horen. Wie is Sergej Petrovski?

De MH17, vlak nadat het vliegtuig is neergestort in Oost-Oekraïne (links). Portret vanSergej Petrovski uit een YouTube-video (rechtsboven).Brokstukken van de MH17 op weg naar Nederland (rechtsonder). Foto’s Pierre Crom / YouTube

Zijn bijnaam is ‘Brompot’. Generaal-majoor Sergej Petrovski is duidelijk geen prater. In het propagandistische videoportret van hem (‘helden-vrijwilligers in Novorossia’) krijgt hij maar twee minuten spreektijd, maar dat lijkt al te veel. Petrosvki komt slecht uit zijn woorden. Een echte houwdegen, slecht op zijn gemak voor de camera.

Deze voormalige Russische beroepsmilitair is mogelijk betrokken bij het neerschieten van MH17, waarbij 298 mensen om het leven kwamen. Maandag presenteerde het Landelijk Parket van het Openbaar Ministerie een ‘getuigenoproep’, waarin vier gesprekken werden getoond die zijn afgeluisterd door de Oekraïense geheime dienst SBOe. Het OM had de namen van de bellers weggepiept. Maar één van de gesprekken is al eerder, de dag na de crash, door de SBOe zelf op YouTube gezet.

In dat gesprek wordt één van de bellers geïdentificeerd als Sergej Nikolajevitsj Petrovski, een ex-officier van de Russische militaire inlichtingendienst GROe. Petrovski belt met een ondergeschikte over het transport van een Boek-raket naar Donetsk. „Hij hoeft niet te worden verstopt, hij gaat meteen daar naartoe”, zegt hij in het tapgesprek. Volgens de SBOe en het Nederlandse OM dateert het gesprek van de ochtend van de 17de juli, enkele uren voordat MH17 wordt neergehaald – waarschijnlijk met een Boek. Volgens het OM zijn de tapgesprekken authentiek. Die conclusie is getrokken nadat de opnames „uit-en-te-na” zijn onderzocht, zei hoofdofficier Fred Westerbeke. En dat is een conclusie met verstrekkende gevolgen. Als het inderdaad de generaal-majoor b.d. is die het Boek-transport regelde die MH17 fataal werd, dan komt mogelijk zelfs de Russische legerleiding in beeld.

Actief in negen oorlogen

Zelf maakt Petrovski geen geheim van zijn militaire verleden. In een interview met een pro-Russische website vertelt hij hoe hij in 1984 naar Afghanistan werd gestuurd, en daar meteen aan het hoofd kwam te staan van een verkenningseenheid. Daarna diende hij Noord-Ossetië, en vocht hij jarenlang in Tsjetsjenië. Het conflict in Oekraïne, zo vertelde Petrovski, was zijn „negende oorlog”. Naar eigen zeggen raakte hij acht keer gewond. In het YouTube-portret wordt er evenmin geheimzinnig gedaan over de eenheid waar ‘Brompot’ diende: de Russische dienst GROe.

In april 2014 zwaaide Petrovski af met de rang van generaal-majoor. Meteen daarna vertrok hij naar Oost-Oekraïne. Die timing is opvallend. Werd hij gestuurd door Moskou? Zelf vertelt Petrovski dat de Oerkraïense luchtaanval op het stadhuis van Loehansk (waarbij burgers omkwamen) de doorslag gaf: „Toen ik dat zag, besloot ik te gaan vechten tegen de zogenaamde junta.” Petrovski (waarschijnlijk 50 jaar oud) werd in de Donbas geboren. „Ik wilde terugkeren naar mijn geboorteplaats”, vertelt hij in een interview. „Ik had alleen niet gedacht dat ik naar huis zou keren op een tank.”

Petrovski schreef zich als ‘vrijwilliger’ bij de ‘Volksweer’ van de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk. Daar werd hij herenigd met een oude bekende: de Russische rebellenleider en oud-inlichtingenofficier Igor Girkin, alias ‘Strelkov’. De twee mannen hadden samen gediend in Tsjetsjenië. Strelkov is volgens hem de beste officier waar hij ooit mee heeft gewerkt.

Ten tijde van de MH17-ramp was Petrovski plaatsvervangend commandant in Donetsk, verantwoordelijk voor inlichtingen. Daarna schopte hij het tot ‘minister’. Terwijl Strelkov in augustus ineens het veld moest ruimen, bleef Brompot op zijn post. In januari meldde hij dat iemand geprobeerd had een aanslag op hem te plegen, en dat hij „zeer dringend naar Moskou” werd geroepen. Door de Russische regering? Het is niet duidelijk. Na enige tijd in Rostov te hebben gezeten, vlakbij de Oekraïense grens, keerde hij dit voorjaar terug naar Donetsk.