Boete Omroep MAX voor producten Heel Holland Bakt: 162.000 euro

Omroep MAX heeft van het Commissariaat voor de Media een boete gekregen van 162.000 euro. De omroep heeft Ahold, eigenaar van supermarktketen Albert Heijn, in de gelegenheid gesteld geld te verdienen aan producten van het tv-programma Heel Holland Bakt. Omroep MAX gaat tegen de uitspraak in hoger beroep.

Menno de Koning, de winnaar van de laatste editie van Heel Holland bakt. Foto: ANP / Koen van Weel

Omroep MAX heeft van het Commissariaat voor de Media een boete gekregen van 162.000 euro. De omroep heeft Ahold, eigenaar van supermarktketen Albert Heijn, in de gelegenheid gesteld geld te verdienen aan producten van het tv-programma Heel Holland Bakt.  Omroep MAX gaat tegen de uitspraak in hoger beroep.

Albert Heijn heeft tijdens het tweede seizoen van het programma een Heel Holland Bakt-productlijn op de markt gebracht, van bloem tot chocoladekrullen. Het commissariaat oordeelt:

“Daarmee heeft Ahold kunnen profiteren van het succes van een met publiek geld gefinancierd programma. Omroep MAX heeft dit mogelijk gemaakt door de merchandiserechten op het programma Heel Holland Bakt uit handen te geven. Daarmee heeft Omroep Max het dienstbaarheidsverbod overtreden en om die reden wordt de omroep door het Commissariaat beboet.”

Ahold sloot een deal met de commerciële tak van de BBC

Omroep MAX had de rechten op de merchandise uit handen gegeven aan de BBCW, de commerciële tak van de BBC. Dat is de bedenker van de bakwedstrijd. Ahold sloot vervolgens een overeenkomst af met de Britten en kreeg daarmee de rechten van de producten in handen.

Het commissariaat:

“Met het tekenen van het contract deed Omroep MAX dus afstand van alle rechten op merchandise rondom Heel Holland Bakt. Ook was er in dat contract geen mogelijkheid opgenomen het contract te beëindigen als dit in strijd zou zijn met de Mediawet 2008.”

Het commissariaat wijst op het zogeheten ‘dienstbaarheidsverbod’. Dat houdt in dat de publieke omroep niet dienstbaar mag zijn aan winst van derden, zodat commerciële partijen kunnen profiteren van en meeliften op het succes van programma’s van een publieke omroep. Door de rechten voor de merchandise van het programma uit handen te geven, heeft Omroep MAX het dienstbaarheidsverbod overtreden, aldus het commissariaat.

Omroep MAX gaat in hoger beroep

Omroep MAX gaat tegen de boete in beroep. MAX-directeur Jan Slagter is het oneens met het oordeel van het commissariaat en vindt de boete bovendien buitenproportioneel hoog. Slagter:

“Als wij voor ieder programma dat wij kopen ook de merchandising-rechten moeten afnemen, drijft dat de kosten enorm op. Dat gaat niet om duizend euro of zo, maar over tien- of honderdduizenden euro’s. Dat gaat dan ook om publiek geld.

“Bovendien, wat dacht je van merchandising van Sesamstraat? Dat programma wordt ook uitgezonden door de publieke omroep en het is kennelijk geen probleem dat speelgoedwinkels vol liggen met poppen van Bert en Ernie. Ik ben wel benieuwd wat de rechter daarvan denkt.”

Er komt wel een nieuw seizoen van Heel Holland Bakt, zegt Slagter.

“Wij hebben daarover nieuwe afspraken gemaakt met de BBC, zodat we niet opnieuw in de problemen komen. De BBC vindt het heel erg voor ons en is verbaasd over de commotie die is ontstaan.”

‘Schoolvoorbeeld van overtreding dienstbaarheidsverbod’

Het Commissariaat voor de Media legde de afgelopen tijd meer boetes op. Zo kreeg het Sinterklaasjournaal van de NTR een boete van 150.000 euro wegens het in beeld brengen van inpakpapier en moest de TROS  120.000 euro betalen voor het promoten van een attractie van de Efteling in het programma Het Sprookjesboomfeest. In hoger beroep werd de boete teruggebracht tot 69.000 euro.

Mediaredacteur van NRC Handelsblad Jan Benjamin zegt dat de discussie over sponsoring en sluikreclame opleeft door de bezuinigingen op de publieke omroep:

“Omroepen moeten op zoek naar nieuwe bronnen van inkomsten. Je ziet het Commissariaat voor de Media zich in de afgelopen jaren daarom soepeler is gaan opstellen. Sponsoring van sport- en cultuurprogramma’s is normaal geworden. Tegelijkertijd moet voorkomen worden dat belastinggeld wordt gebruikt voor het opvoeren van de winst van commerciële partijen, zoals Ahold. Daarom geldt het dienstbaarheidsverbod. Wat omroep MAX heeft gedaan is een schoolvoorbeeld van een overtreding hiervan.”

Lees ook op NRCQ: Wanneer is pakpapier op tv reclame?