Column

Als de weerlicht naar de beurs met die bank

Moet ABN Amro dan maar een staatsbank blijven? Dat geluid klinkt in Den Haag te midden van de rel over de inmiddels teruggedraaide salarisverhoging voor de bestuurders van zes ton naar zeven ton. Aanstaande dinsdag hoort de Tweede Kamer onder anderen beloningsexperts over de kwestie. Wat zij zullen zeggen zal sterk afhangen van de toekomst van de bank – en die kennen ze niet.

Mocht de beursgang inderdaad op de lange baan worden geschoven, dan moet ABN Amro worden beschouwd als staatsbedrijf op de langere termijn. En dan geldt de versobering die andere soortgelijke ondernemingen doormaakten. Kijk naar De Nederlandsche Bank (DNB), voor 100 procent staatseigendom. Voormalig president Wellink kreeg nog meer dan vier ton, de huidige topman Knot verdiende vorig jaar 326.284 euro. Het geldt ook voor Schiphol-topman Nijhuis. Die verdiende vorig jaar 389.039 euro, al blijft hij gebruikmaken van een oude bonusregeling die wat genereuzer is dan die voor nieuwe bestuurders. Maar het blijft fors minder dan zijn voorganger Cerfontaine bij Schiphol. Dat is ironisch genoeg ook een overheidsbedrijf dat Gerrit Zalm, toen nog in de functie van minister van Financiën, vergeefs naar de beurs trachtte te brengen.

Gaat de bank wél naar de beurs, dan zal het lastig worden een beloningsexpert te vinden die dinsdag tegemoetkomt aan het Volksempfinden over de topsalarissen dat het parlement in zijn greep heeft. Terecht of niet, de experts zullen wijzen naar vergelijkbare ondernemingen en concluderen dat zes à zeven ton prima is, en wellicht een beetje aan de lage kant. Bij ING krijgt men zo’n beetje het dubbele. En internationaal zijn de enorme beloningen alweer helemaal terug van weggeweest.

Het afstel van een beursgang kan dat allemaal voorkomen. Maar bedenk ook even wat dat zou betekenen. Een schonere bank? De laatste bijna zeven jaar was ABN Amro in staatshanden, en dat voorkwam het gedoe in Dubai (fraude) niet, noch dat met oliehandelaar Gunvor (de schijn van corruptie), noch dat over het onderbelicht blijven van privébelangen en nevenfuncties van de commissarissen (een brandbrief van DNB).

Nu zou je kunnen zeggen dat een staatsbank best handig is bij een volgende financiële crisis. Dan is er in ieder geval één financiële instelling die veilig is en blijft functioneren. Dat is anders op te lossen. Kort na de vorige crisis werd hier al geopperd een noodsysteem op te zetten voor het betalingsverkeer, waarbij iedereen een rekening heeft op basis van het burgerservicenummer. Maar daar heb je geen hele bank voor nodig.

Denk even mee over een bank in staatshanden. Met de salarisdiscussie heeft de politiek laten zien dat zij zich op detailniveau wil bemoeien met de bank – hoe begrijpelijk ook in dit geval. Gaat zij dit straks ook doen met de kredietverlening? Beste ABN Amro, méér voor het midden- en kleinbedrijf graag, ook al heeft dat risico’s die u normaal niet zou nemen en maakt u misschien verlies. Geen punt: geven we u later dan de schuld weer van. Méér voor de nationale investeringsimpuls die het kabinet wenst, ook al is dat uw taak niet helemaal en kan het kapitaal in een put van politieke belangen verdwijnen. Kamervragen over de geldautomaat op het Spui die het alwéér niet doet. En zeg, eh Gerrit, even onder ons: ik heb hier in Limburg een goede vrind en ondernemer die een beetje in de rats zit. Pak het dossier er even bij. Echt een goede kerel, zie je? Dus, hou je afdeling Bijzonder Beheer een beetje aan de ketting, als je begrijpt wat ik bedoel.

Je wilt niet? Maar, hallo, je bent onze bank!

Alleen al de gedachte is genoeg om van te huiveren.