Topkunst nu ook via eBay

Met de eerste veilingen van eBay en Sotheby’s en de beursgang van Etsy groeien de verwachtingen voor de kunstmarkt op internet.

Rebecca (1921) van Paul Strand is met een geschatte prijs van 300.000 tot 500.000 dollar een van de duurste werken op de eerste veiling van Sotheby’s en eBay. Beeld Sotheby’s

Vanavond barst het los. Veilingen van Sotheby’s in New York waar de 152 miljoen kopers van eBay live mee kunnen bieden op de kunstwerken die onder de hamer gaan. Meebieden op foto’s van Annie Leibovitz, Ansel Adams, Edward Weston of Robert Mapplethorpe kan met een paar muisklikken vanuit de huiskamer. Met een geschatte opbrengst van 5000 dollar zijn deze foto’s voor veel beurzen bereikbaar.

Iets meer te besteden? Voor foto’s van Henri Cartier-Bresson, Man Ray, Alfred Stieglitz, Irving Penn of Richard Avedon worden prijzen tussen de 20.000 en 30.000 dollar verwacht. Pas echt prijzig wordt het met 200.000 tot 500.000 dollar die verwacht worden voor platinadrukken van Lee Friedlander of Paul Strand.

In totaal worden er 188 foto’s geveild op deze eerste avond dat het veilinghuis weer samenwerkt met internetgigant eBay. Een samenwerking die de twee giganten in de zomer van 2014 aankondigden, waarmee ze hun mislukte poging uit 2003 willen doen vergeten nu de kunstmarkt op internet vaart lijkt te krijgen.

Liefhebbers van New York-memorabilia kunnen vanavond ook meebieden tijdens de veiling Icons of New York. Het goedkoopste object staat voor 400 dollar op de veilinglijst (het boekje Naked City uit 1945 van fotograaf Weegee), de prijzen lopen op tot ongeveer 1,2 miljoen dollar voor een afgietsel van het model voor het Vrijheidsbeeld van Frédéric Auguste Bartholdi.

Op 16 april kunnen digitale zilverwerkliefhebbers de concurrentie aan met bieders in de veilingzaal in de Upper East Side. En op 22 april kunnen eBayvolgers meebieden met de veiling van de zestiende en zeventiende eeuwse meesters uit de Weldon Collectie. Dan gaan het over prijzen die oplopen van tonnen tot miljoenen voor werken van Rubens, Brueghel of Frans Post. Sotheby’s heeft besloten dat álle veilingen in New York, behalve de major evening sales via eBay uitgezonden zullen worden, laat een woordvoerder weten. „De doelgroep van het nieuwe platform zijn vooral debuutkopers en we richten ons op veilingsstukken rond de 25.000 dollar.”

Nieuw is via internet veilen niet voor Sotheby’s. Via het eigen internetkanaal bieden tijdens veilingen kan al langer. Maar daarmee wordt het massapubliek niet bereikt, waar nu op wordt gemikt. Twee eerdere pogingen om samen met Amazon (in 1999) en met eBay (in 2003) de internethandel op te vijzelen, strandden. Die mislukkingen schrikten ook andere partijen af. Kunstwerken leken niet geschikt voor aanschaf via internet: Omdat de prijzen zo hoog zijn dat je een kunstwerk ook echt gezien wil hebben en hun waarde afhankelijk is van zaken als conditie, herkomst en echtheid die online moeilijk te bepalen zijn.

Dat lijkt veranderd. De onlinehandel is het snelst groeiende deel van de kunstmarkt. In 2014 ging er 3,3 miljard euro in om, schatte kunsteconome Clare McAndrew vorige maand in het jaarlijkse Tefaf Art Market-rapport. Een conservatieve schatting noemde zij dat bedrag. De omvang van de hele kunstmarkt schat zij op 51 miljard.

Christie’s, de grote concurrent van Sotheby’s, organiseert sinds 2012 aparte internetveilingen. Aangekondigde online-only veilingen zijn er onder meer van foto’s, tekeningen en litho’s van Andy Warhol, handtassen, vintage horloges en Chinese kunst.

Daarnaast is er een opleving van startups sinds Artnet in 2008 opdook, gevolgd door Paddle 8 in 2011, Auctionata in 2012 en twintig andere onlineveilingstartups. Hun omzetten zijn nog beperkt, blijkt uit een overzicht van marktonderzoeksbureau Skate’s Art Finance Center. Auctionata boekte de hoogste verkopen met 41 miljoen dollar. Christie’s verkocht voor 35 miljoen via de online-onlyveilingen. De nieuwkomers draaien dan ook nog niet op de veilingopbrengsten, maar op de verwachtingen van investeerders dat er een grote markt in het verschiet ligt. Opmerkelijk is dat Skate’s becijfert dat crowdfundingsite Kickstarter alleen al voor kunstprojecten 184,7 miljoen aan financiering wist op te halen, meer dan de gecombineerde omzet van de vier online kunstveilingsites.

Waar komt die 3,3 miljard dan vandaan? Een deel is van de onlineverkopen van de reguliere kunsthandel. Daarnaast zijn er de websites die zelf geen kunstwerken veilen, maar als tussenhandel tussen koper en veilinghuizen of galeries functioneren. Heritage Auctions (357 miljoen online sales) en 1st Dibs (veel design en meubels) behoren daar tot de grote spelers .

Slechts 14 procent van de digitaal verhandelde kunstwaar gaat weg voor een prijs boven de 50.000 dollar, becijferde McAndrew. De meeste online kunstverkopers richten zich op het middensegment, waarbij de werken tussen de 1000 en 50.000 dollar het mikpunt zijn.

Groot is de handel aan de onderkant van de markt voor de verkoop van reproducties en zeefdrukken. Bij eBay werd voor 1 miljard aan laaggeprijsde kunstobjecten geveild. Amazon gaat, na eerdere weinig succesvolle pogingen, proberen ook waardevollere kunst te verkopen door onder andere samen te werken met de Affordable Art Fair. Maar zoals Skate’s schamperend opmerkt: „zo lang kunst is begraven in de categorie Huis, Tuin en Huisdieren is het weinig zichtbaar en dus onduidelijk wat de ambities van het grootste onlinewarenhuis werkelijk zijn”.

Veilingsite Etsy.com, die niet alleen kunstobjecten maar ook veel ambachtelijke voorwerpen verkoopt, haalde vorig jaar een omzet van 200 miljoen dollar bij 2,5 miljoen verkochte werken. Deze maand gaat Etsy naar de beurs. Daarmee levert april belangrijke graadmeters op voor de toekomst van de onlinekunsthandel met de opbrengst van die beursgang en de eerste resultaten bij de eerste gezamenlijke veilingen van eBay en Sotheby’s.