Column

Periscope bleef niet lang piemelvrij

Wat deed u op vrijdag 19 maart 2010? Op die dag kregen Nederlandse tv-kijkers al voor het Achtuurjournaal een live erectie in beeld geserveerd. DWDD demonstreerde de mediahype van dat moment: Chatroulette, webcamsoftware die willekeurige mensen achter de computer met elkaar in contact brengt. Oftewel de ene potloodventer na de andere.

Live video en anonimiteit, die combinatie brengt niet het beste in de mens naar boven. Het spreekt wel tot de verbeelding. Dat verklaart de hype rondom Meerkat en Periscope, beide uitgeroepen tot internetsensatie.

Voor wie net inschakelt: Meerkat en Periscope zijn live-streaming apps die voorlopig alleen op een iPhone werken. Je kunt ermee filmen en uitzenden tegelijk; één druk op de knop en je bent live in de lucht. Lekker meegluren in het leven van een ander, of zelf tv-zendertje spelen met een groep (Twitter-)volgers als kijker.

Meerkat was de hit van het SXSW-festival, waar mediamakers het uitriepen tot hun favoriete speeltje. Periscope, eigendom van Twitter, is ook net nieuw en doet hetzelfde. Die app werkt een stukje soepeler dan Meerkat. Je kunt de videostream bewaren en privéfilmpjes maken.

E r is al een overkill aan video. De YouTube-servers verwerken elke minuut 300 uur aan nieuw materiaal. Wat hebben live video-apps toe te voegen? Natuurlijk duiken alle beroepsmatige zenders (podcasters, bloggers, journalisten, reclamemakers en artiesten) op Meerkat en Periscope. Meer van hetzelfde, alleen heet de webcam nu appcam.

Het is wellicht boeiend mee te kijken in de wereld van onbekende mensen. ‘Je telefoon wordt een empathiemachine’, aldus techblog TechCrunch. Geen opgeleukte Facebook-momenten maar een blik op het Rauwe Echte Leven (kijktip: Das Leben der Anderen, 2006).

Zo wild en meeslepend is dat leven ook weer niet. Op Meerkat vertelt StillettoSuperMom met een diepe zucht dat ze al 17 uur wakker is. Een man toont de inhoud van zijn koelkast. Een ander streamt een autorit naar zijn werk, een stel jongens is aan het basketballen. Je kunt meekijken bij een concert (dag copyright)  en iemand danst met een eenhoornmasker op door de huiskamer, hardop tellend hoeveel kijkers er inloggen. Dat zijn de nette varianten.

Een live videonetwerk laat zich lastig filteren, zeker als je je er anoniem kunt registreren. Periscope bleef niet lang piemelvrij en ook achter dat schattige rechtopstaande stokstaartje (het Meerkat-logo) gaat een hoop ranzigheid schuil. „Het is geen kindvriendelijke omgeving”, concludeerde de Australische cybersafety lady Leonie Smith.

Als je niet nerveus wordt van broadcasturbation, dan misschien wel van de wetenschap dat je nu nog makkelijker live gefilmd kunt worden – ook als je dat niet wilt. We zijn omsingeld door lenzen: beveiligingscamera’s, verkeerscamera’s, webcams, actioncams, dashcams in de auto, miljarden telefoons met camera’s.

Tijd voor een leestip: The Circle van Dave Eggers, over het fictieve videonetwerk SeeChange dat uitgroeit tot een privacy-nachtmerrie. Iedereen ziet iedereen, overal en altijd. Daar wordt de mensheid beter van, filosofeert Circle-oprichter Bailey in het boek: „Hoe zouden we ons gedragen als we continu in de gaten gehouden worden? In een wereld waar slechte keuzes geen opties zijn, kunnen we alleen maar goede keuzes maken.”

Dat is de theorie van de controlestaat. Gelukkig is de praktijk anders: de potloodventers op Meerkat en Periscope bewijzen dat je in 2015 nog altijd slechte keuzes kunt maken.

We moeten ze dus maar koesteren, onze realtime ransapen en online smeerlappen.