Minder geld voor hetzelfde werk. Is dat eerlijk?

Werkende jongeren verdienen te weinig, vindt vakbond FNV. Daarom zijn ze begonnen met een nieuwe campagne. Zes vragen over het minimumjeugdloon.

illustratie tomas schats

Soraya Hadjar is twintig jaar en verdient minder dan haar oudere collega’s, die exact hetzelfde werk doen. ‘Ben ik geen levend wezen, met unieke talenten en competenties?’ vraagt ze zich af in een blog. Ze is één van de gezichten van Young & United, een nieuwe campagne van de FNV.

De komende maanden wordt aandacht gevraagd voor het lage minimumloon voor jongeren tot 23 jaar. Door zoveel mogelijk handtekeningen te verzamelen probeert de FNV druk uit te oefenen op de politiek. De teller staat nu op 23.000 handtekeningen.

1 Waarom voert de FNV actie?

De vakbond heeft 10.000 fulltime werkende jongeren ondervraagd over hun salaris. 85 procent verdient minder dan het volwassen minimumloon en 15 procent van de jongeren zegt financieel niet op eigen benen te kunnen staan. „Om werkende jongeren een menswaardig bestaan te geven, zullen ze in actie moeten komen”, zegt Ron Meyer van de FNV. „En dat is exact wat er nu gebeurt door Young United.”

2 Dus het minimumloon voor volwassenen is hoger dan voor jongeren?

Ja. In ons land geldt een volwassen minimumloon van 9,12 euro bruto per uur. Maar onder de 23 jaar hebben we het jeugdminimumloon: een 18-jarige verdient minimaal 4,15 euro bruto per uur. Daar is de FNV het niet mee eens. Meyer: „Jongeren mogen als ze 18 zijn stemmen, autorijden, alcohol drinken, trouwen en zorgpremie betalen, maar als ze werken, krijgen ze nog niet eens de helft van een volwassen loon.”

3 Jongeren hebben minder ervaring. Is het daarom niet logisch dat ze minder verdienen?

„Belonen op grond van ervaring of kwaliteit is prima”, vindt Ron Meyer. Maar dat is volgens hem niet hetzelfde als belonen op basis van leeftijd. „Iemand van 21 jaar met drie jaar ervaring krijgt veel minder loon dan iemand van 35 jaar die vandaag pas begint in diezelfde functie.”

4 Hoe is de situatie in andere landen?

Nederland is een uitzondering. Volgens onderzoek van Wiemer Salverda, hoogleraar economie en ongelijkheid aan de Universiteit van Amsterdam, blijkt dat het wettelijk uurloon van jongeren vrijwel het laagste van Europa is. Een 18-jarige heeft in Nederland recht op 45 procent van het minimumloon van een volwassene. In landen om ons heen ligt dat percentage veel hoger: in België is dat 82 procent, in Frankrijk 90 procent. In Duitsland verdienen jongeren hetzelfde als volwassenen.

5 Hoe is het verschil tussen jeugdloon en loon voor volwassenen ontstaan?

In 1974 werd in ons land het minimumjeugdloon ingevoerd. Het was de bedoeling om jongeren te beschermen, voor die tijd was er geen enkele ondergrens.

6 Hoe is de positie van jongeren op de arbeidsmarkt?

Volgens hoogleraar Salverda zijn de problemen op de Nederlandse jeugdarbeidsmarkt groter dan ze op het eerste gezicht lijken. Jongeren moeten het vaak doen met ‘kruimelbanen’, kleine baantjes voor lage lonen. Voor Nederlandse jongeren zijn weinig voltijdbanen beschikbaar, alleen Griekenland, Italië en Spanje doen het slechter.

„De kleine baantjes spruiten voort uit een internationaal uniek grote overlap tussen onderwijs en arbeidsmarkt: jongeren die nog onderwijs volgen combineren dat met kleine baantjes. Ze beconcurreren daardoor degenen die het onderwijs hebben verlaten en op dezelfde lagere beroepsniveaus zijn aangewezen.”