Hij heet Robert Worst en is nog slager ook

Beïnvloedt je naam je carrière? Bij Hennie de Haan, Marijn Schrijver en Robert Worst lijkt het er wel op. Onderzoeken laten het verband zien tussen onze naam en de keuzes die we maken.

Hennie de Haan is voorzitter van de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders.

Toen in september zijn boek verscheen, dacht Marijn Schrijver: „Zo, nu doe ik eindelijk mijn naam eer aan.” Schrijver (28) heeft vandaag zijn eerste werkdag als hoofdredacteur van het tijdschrift Nieuwe Revu. Hij is journalist, net als zijn ouders, die elkaar tijdens hun opleiding journalistiek ontmoetten.

De Romeinen wisten het al: nomen est omen. Grote kans dat iemands naam iets zegt over zijn lot. Op internet maken sommige mensen er een sport van om ‘aptoniemen’ te verzamelen: namen die aansluiten bij hetgeen de drager van die naam in het dagelijks leven doet. Maar wordt iemand die Robert Worst heet echt eerder slager? Is het puur toeval dat Hennie de Haan in de pluimveesector werkt?

Niet echt. Verschillende onderzoeken laten zien dat er een verband is tussen de letters in onze naam en de keuzes die we maken. Zo blijkt dat mensen vaker verhuizen naar een stad, kiezen voor een partner, of gaan wonen in een straat waarvan de naam overeenkomsten vertoont met de eigen naam.

Maar waarom eigenlijk? Psycholoog Raymond Smeets deed in 2009 onderzoek naar dit fenomeen, dat implicit egotism genoemd wordt. Onze namen zijn sterk met ons verbonden en daarom zijn de letters die onze naam vormen representatief voor onze identiteit, schrijft Smeets. De meeste mensen hebben een goed gevoel over zichzelf en vinden objecten die verbonden zijn aan dit ‘zelf’ daarom aantrekkelijk. Hij ontdekte dat dit verband nog sterker is als je een positief zelfbeeld hebt.

Eenzelfde soort effect wordt beschreven in een Duits onderzoek uit 2013 met de titel It Pays Better to be Herr Kaiser. Hieruit bleek dat mensen met een adellijke achternaam als De Ridder of Koning, vaker een hoge functie in het management hebben. Volgens de onderzoekers wordt het ‘naameffect’ zowel door de naamdrager zelf als door de buitenwereld veroorzaakt. Mensen die trots zijn op hun achternaam voelen zich zelfverzekerder. Daarnaast kan een naam een positieve associatie oproepen. Bijvoorbeeld tijdens een sollicitatiegesprek. „Bij het beoordelen van vergelijkbaar bekwame kandidaten, speelt bij de werkgever het onderbuikgevoel altijd een rol. Onbewust neemt hij allerlei factoren waar, de naam is daar één van.”

Of zijn naam een rol heeft gespeeld bij zijn aanstelling als hoofdredacteur? Marijn Schrijver denkt van niet. Wel ziet hij voordelen: „Ik heb mazzel dat ik er op Twitter heel vroeg bij was en ‘schrijver’ als account heb kunnen claimen. Het is een soort merknaam geworden.” Hij aarzelt even. „Al denken mensen ook weleens dat ik een pseudoniem voor mezelf heb bedacht.”