‘Alleen woordjes leren schrijven is niet genoeg’

Salafisten in Rotterdam houden dertien leerplichtige kinderen thuis. De wethouder wil ze op school hebben.

Je kind thuishouden omdat geen enkele school past bij je levensbeschouwing. In Rotterdam groeide afgelopen schooljaar het aantal kinderen dat om die reden door hun ouders van school wordt weg gehouden. Wethouder Hugo de Jonge (onderwijs, CDA) vindt dat een onwenselijke ontwikkeling. „School is meer dan les.”

De groei komt doordat ouders op basis van hun salafistische levensovertuiging hun kinderen thuishouden. Vindt u dát onwenselijk?

„In Rotterdam worden 33 kinderen uit vijftien gezinnen thuisgehouden op basis van geloofsovertuiging. Vier jaar geleden waren dat twaalf kinderen, het aantal is dus meer dan verdubbeld! De ouders van dertien van de kinderen die dit jaar worden thuisgehouden zijn salafist. De groei van het aantal kinderen dat thuisblijft, komt uitsluitend van deze groep. Die groep zal groeien omdat broertjes en zusjes ook worden thuisgehouden als ze leerplichtig worden. Ik vind het onwenselijk als kinderen niet naar school gaan. Ongeacht uit wat voor een geloofsovertuiging dat gebeurt. Andere Rotterdamse ouders doen het op grond van holistische levensvisie, of ze zijn evangelisch christelijk.”

Waarom moeten die kinderen naar school?

„School is meer dan les. Kinderen leren winnen en verliezen, samenwerken en even geduld hebben. Ze leren vriendjes maken en behouden. Kinderen krijgt les van volwassenen met ieder een verschillende aanpak. Naar school gaan is onderdeel van een gezonde sociaal-emotionele ontwikkeling. Dat gun je iedereen kind.”

Wat gaat u eraan doen?

„Het is nu nogal gemakkelijk om kinderen thuis te houden. Ouders vullen een formulier op internet in en geven aan dat ze vrijstelling willen op grond van godsdienst of levensbeschouwing. Ze zijn niet verplicht vervangend onderwijs te verzorgen. Ik vind dat heel merkwaardig.”

Dus?

„Dus nodig ik in Rotterdam ouders uit voor een gesprek om hun motieven toe te lichten. Ze moeten duidelijk maken waarom hun levensovertuiging het schoolgaan van hun kinderen belemmert. Is er dan echt in deze stad, met zowat op elke straathoek een basisschool, geen enkele school die bij hun visie past? Of hebben ze pedagogische bezwaren tegen het fenomeen ‘naar school gaan’? Op basis daarvan mag je je kinderen niet thuishouden. En kan die levensvisie niet buiten schooltijd worden meegegeven? Hun kinderen hebben recht op onderwijs. Dat vind ik zwaarder wegen dan het recht om je kinderen thuis te houden. Desnoods moet de rechter maar een uitspraak doen.”

En als ze volharden in hun keuze?

„Dan moet de leerplichtambtenaar in gesprek over het onderwijs dat ze geven. Is er een onderwijsplan? Hoe ziet dat eruit? Wie houdt zicht op de kwaliteit ervan? Alleen wat woordjes in een schriftje schrijven is niet genoeg.”

Heeft u de ouders al uitgenodigd?

„Ik heb alle ouders van de 33 kinderen met een ontheffing een uitnodiging voor een gesprek gestuurd. Op één ouder na wilde niemand komen.”

Waarom stelt u niet gewoon kwaliteitsregels op voor thuisonderwijs en laat die toetsen?

„Dat kan niet op basis van de huidige wet. Er is in Nederland geen controle op thuisonderwijs. Als die mogelijkheid er in de toekomst wel komt, dan zeg ik niet meteen ‘nee’, maar ik aarzel zeer. Het is lastig om goed toezicht te houden op de vorderingen van kinderen thuis. Ik heb de kinderen liever op school.”

Staatssecretaris Sander Dekker heeft een onderzoek naar thuisonderwijs laten doen. Waarom wacht u de uitkomsten niet af?

„Ik juich alle onderzoek toe. Maar het is een lang traject, zeker als de wet moet worden aangepast. Daar wil ik niet op wachten.”