Vleugje surrealisme in de bollenstreek

Linda van Dyck,Pim Lambeau enAnna Drijver kijken naar bloemencorso.

De ‘holy grail’ onder de tulpen. In 1895 lukte het Jan Jacob Grullemans er één te kweken. Trots noemde de Nederlandse tulpenkweker zijn creatie ‘Queen of Night’. Maar uiteindelijk bleek deze tulp ‘zwart-purper’ te zijn. Helaas, poging mislukt.

Nog steeds heeft geen enkele kweker een zwarte tulp weten te ontwikkelen. Wie de tere blaadjes van, wat tegenwoordig op de markt als ‘zwarte tulp’ wordt verkocht, tegen het licht houdt, ziet nog altijd die paarse glans erdoorheen schemeren.

De wens van de tulpenkweker om deze eeuwenoude droom te verwezenlijken, blijft bestaan. En dat is natuurlijk een mooi uitgangspunt voor een tv-serie. Voor Zwarte Tulp, waarvan het eerste seizoen nu bij Videoland is te zien, werd inspiratie geput uit La Tulipe Noir (1850), de gelijknamige historische roman van Alexandre Dumas. In dit boek, dat zich afspeelt rond 1672 in Haarlem, neemt Cornelis van Baerle deel aan een wedstrijd die 100.000 gulden belooft aan degene die als eerste een zwarte tulp kan telen. Van Baerle komt een heel eind, maar de competitie onder rivaliserende partijen is hevig en hijzelf eindigt in het gevang.

Voor de tv-serie werd het decor verplaatst naar de Hollandse bollenstreek waar tulpenkweker Luuk Vonk (Huub Stapel) in een hevige strijd is verwikkeld met de kwekersfamilie Kester. Aanleiding voor de vete is een dramatisch auto-ongeluk – of was het opzet? – waarbij familieleden van rivaal Henk Kester (Marcel Musters) door Luuk zijn doodgereden. Deze kwestie wordt op scherp gezet zodra Vonk voor het eerst een zwarte tulp lijkt te hebben gekweekt.

Kortom, herrie in de polder. Dit keer geen illegale wietteelt in Noordoost-Groningen, zoals bij de tv-serie Hollands Hoop, maar haat en nijd tussen de bollenvelden. Het is duidelijk dat RTL indruk heeft willen maken met deze eerste online-productie. Onder de acteurs zitten meer bekende namen waaronder Linda van Dyck (mevrouw Vonk), Anna Drijver (dochter Anna Vonk) en Roeland Fernhout. Ook ervaren regisseurs als Ben Sombogaart (Het Zakmes, Abeltje) werden aangetrokken.

Toch ontbreekt het de serie aan de nodige flair. Waar Hollands Hoop nog stoelde op zwarte humor en overtuigend drama, zijn sommige scènes in Zwarte Tulp wel erg aangedikt. De wijze waarop Henk Kester binnenstormt op een zekere begrafenis bijvoorbeeld. Of de manier waarop schoondochter Kat (Carolien Spoor) op het kapitaal van de familie Vonk aast. Maar het nonchalante spel van Fernhout – als zoon Ben Vonk het zwarte schaap van de familie – werkt aanstekelijk. Ook het gegeven dat kleindochter Jisanne Vonk (Puck van Stijn) een soort paranormale gave bezit, biedt tegenwicht aan de wat voorspelbare verhaallijn. Magisch-realistische elementen – tulpen die bloed op de vloer druppelen en sproeiers die zomaar aangaan – doen soms denken aan de wonderlijke gebeurtenissen uit het fictieve dorp Macondo uit Honderd jaar eenzaamheid van García Márquez. Heel even maar. Want het decor blijft toch een vlak land vol nuchtere Hollanders.