In een centrifuge van storm en hoge golven langs de Hoorn

Vier boten rondden gisteren de gevreesde Kaap Hoorn, één haakte af met een gebroken mast. De Mount Everest van het zeilen kan heel wreed zijn.

Team Brunel, met op de achtergrond de gevreesde Kaap Hoorn. Foto Rick Tomlinson / Volvo Ocean Race

Zelfs voor een veteraan als Bouwe Bekking is het moeilijk uit te leggen. Voor de achtste keer rondde hij gisteren de gevreesde Kaap Hoorn, een grauwe rots op het gevaarlijke kruispunt van twee botsende oceanen, een plek vol mystiek en historie. „Het is elke keer weer bijzonder dat je de Zuidelijke Oceaan heelhuids bent overgestoken”, zei hij gisteravond via een krakende satellietverbinding.

Opluchting aan boord van Brunel, het Nederlandse jacht in de oceaanrace. Dagenlang zeilen als in een centrifuge door de furious fifties, harde wind, torenhoge golven die onophoudelijk honderden liters ijskoud water over het dek uitstorten. Ook een zeerot als Bekking (51) is blij als het er op zit. „Als je Kaap Hoorn bent gepasseerd weet je dat je één van de vervelendste stukjes van de wereld achter je hebt gelaten. Dat is een goed gevoel.”

Drie hoogtepunten kent de Ocean Race, zeggen zeilers. De start, de finish en Kaap Hoorn. Het is hun Mount Everest. Ronding van Kaap Hoorn kent zijn rituelen: een sigaar, een flesje drank overboord voor de talloze zeelieden die hier het leven lieten. Bekking: „Vooral voor de ‘debutanten’ Louis Balcaen en Gerd-Jan Poortman is het bijzonder. Zij stonden met een grote smile op hun gezicht op het dek. Dan komt er een jongensdroom uit.”

’s Werelds hoogste berg werd vaker bedwongen door klimmers dan Kaap Hoorn door zeilers. De wateren rond de mythische kaap, de uiterste zuidpunt van het Amerikaanse continent, staat bekend om zijn eindeloze stormen, sterke stromingen, ijsbergen en golven, tot dertig meter hoogte. Brunel zeilde er gisteren met „windkracht 5 of 6” probleemloos langs, zij aan zij met de Spaanse boot Mapfre.

Toch staat Bekking elke keer weer even stil bij de slachtoffers die deze onbarmhartige plek in de loop van de eeuwen eiste. De rots, nu Chileens grondgebied, werd in 1616 ontdekt door Willem Schouten uit Hoorn, die hem vernoemde naar zijn geboorteplaats. Ooit was dit een belangrijke handelsroute, maar sinds de opening van het Panamakanaal (1914) komen hier nauwelijks nog schepen.

Gisteren, toen vier zeilboten Kaap Hoorn passeerden, werd nog eens duidelijk hoe verraderlijk het weer hier kan zijn. Tweehonderd mijl naar het westen brak de mast van Dongfeng, het Chinese jacht dat zo verrassend de vierde etappe had gewonnen.

Uit het niets, zo leek het voor de bemanning. De bovenste vijf meter van de mast slingerde vervaarlijk boven het dek terwijl schipper Charles Caudrelier de boot voorzichtig naar de Argentijnse havenstad Ushuaia probeerde te manoeuvreren. „Ik ben er kapot van”, zei de Fransman. „De mast brak zonder enige waarschuwing bij ongeveer 30 knopen wind [windkracht 7].”

Voor de zeilers spatte een droom uiteen, zo dicht bij Kaap Hoorn. „Ik ben sprakeloos”, zei de Chinees Liu Xue, aan boord bekend als ‘Black’. Hij zeilt zijn eerste Oceaanrace. „Eén stapje verwijderd van mijn droom. Wat is dit zonde.” Afgelopen nacht capituleerde Dongfeng, en gaf het de etappe op. „We hebben een flinke dreun gekregen, maar we zijn niet knock-out”, zei Caudrelier.

Brunel is de enige van de zes boten die in de barre vijfde etappe nauwelijks schade opliep, tot opluchting van Bekking en zijn bemanning. „Misschien hebben wij conservatief gevaren, maar de boot en de bemanning zijn in topvorm. In de nacht voor Kaap Hoorn gingen bij ons wel alle instrumenten op tilt. Dan wordt het te gevaarlijk om keihard te pushen, dus moesten we een tandje terugschakelen. Dan verlies je wat mijlen.”

Brunel lag vanochtend vierde, kort achter het Spaanse Mapfre. Maar voor Bekking is de race „bij lange na nog niet gelopen”, zei hij strijdlustig. „Er is nog 1.900 mijl te gaan, we krijgen nog behoorlijk wat voor onze kiezen, met 40 knopen wind [windkracht 8]. Daarna hebben we absoluut geen wind in het laatste stuk naar de finish, dus er kan nog van alles gebeuren.”