Enorm succes, nauwelijks spraakmakend

Big Brother is het grootste raadsel van de Amerikaanse televisie. Het CBS-programma heeft er zestien seizoenen opzitten. Liefst zeven miljoen kijkers zagen in september vorig jaar politieagent Derrick een half miljoen dollar winnen.

Dit is het raadsel van Big Brother America: het programma is een enorm succes, maar nauwelijks spraakmakend. Het heeft concurrentie van vele tientallen realityseries, van Duck Dynasty tot Pawn Stars, van Teen Mom tot Real Housewives. De markt is meer dan verzadigd met afvalraces, semi-documentaires en half gescripte series over ‘gewone’ mensen.

Daarbij is Big Brother nooit het spontane programma geweest dat het in Europa wel was. De deelnemers in Nederland waren zich, zeker het eerste jaar, nauwelijks bewust van de camera’s en de enorme aandacht. De Amerikaanse deelnemers acteren vanaf het eerste seizoen vooral zichzelf, schreef tv-criticus Emily Nussbaum van The New Yorker.

Het Amerikaanse publiek leek het concept aanvankelijk ook niet te begrijpen. Ze stemden altijd de meest spraakmakende karakters weg, en lieten de grijze muizen zitten. Tv-kijkers wilden geen conflicten zien, maar harmonie. Dat leidde ertoe dat de formule in de VS vaak moest worden aangepast. Er werden bondgenootschappen geïntroduceerd, opdrachten en een uitdaging: bewoners moeten proberen Hoofd van het Huis te worden. Het Hoofd mag mensen nomineren om weg te stemmen, en krijgt luxe.

Toen Big Brother in 2000 in de VS begon, was er nog veel debat over de ethiek van reality-tv. Sindsdien heeft Big Brother de toon gezet voor het genre. De kijker is het programma trouw gebleven, waarschijnlijk door de vele competitie-elementen.

Fox probeerde vorig jaar Big Brother weg te concurreren met de spinoff Utopia, ook van John de Mol. Ondanks een investering van circa vijftig miljoen dollar werd dit programma een totale flop. Het is inmiddels van het scherm gehaald.