Aantal executies daalde vorig jaar, aantal doodvonnissen steeg

Activisten van Amnesty international bij een demonstratie tegen de doodstraf in Rabat, Marokko. Foto EPA / Abdelhak Senna

Wereldwijd daalde vorig jaar het aantal executies, maar het aantal doodvonnissen steeg juist. In 2014 werden 607 mensen geëxecuteerd, bijna 22 procent minder dan in 2013. Maar vorig jaar werden 2.466 doodvonnissen uitgesproken, 28 procent meer dan in 2013.

Dit blijkt uit de jaarlijkse doodstrafrapportage van Amnesty International, die vannacht werd gepubliceerd. De organisatie is vooral bezorgd over landen die het doodvonnis inzetten bij hun pogingen terrorisme of vermeende bedreiging van de staatsveiligheid aan te pakken. Soms gaat het hierbij om groepsvonnissen tegen politieke tegenstanders.

Pakistan hervatte executieprogramma

In Egypte werden onder het regime van president Sisi vorig jaar bijvoorbeeld honderden doodvonnissen uitgesproken tegen aanhangers van de door legerleider Sisi afgezette president en leider van de Moslimbroederschap, Mohammed Morsi. Ook in Noord-Korea, Iran en Saoedi-Arabië is de doodstraf een middel om politieke tegenstand te onderdrukken.

Pakistan hervatte in 2014 na een pauze van zes jaar zijn executieprogramma na de aanval door de Taliban op een school in Peshawar waarbij 142 mensen, vooral kinderen, gedood werden. Zeven mensen werden geëxecuteerd en honderden anderen zullen op verdenking van terrorisme hetzelfde lot ondergaan, heeft Pakistan aangekondigd.

Doodstraf tegen desertie

In China werden zeker 21 doodvonnissen voltrokken wegens de onrust in de westelijke Oeigoerse provincie Xinjiang. Volgens Amnesty executeert China net zoveel mensen als alle andere landen samen, maar het land beschouwt cijfers over de doodstraf als staatsgeheim. Hierdoor telt China niet mee in de cijfers die Amnesty presenteert.

In Nigeria is de toename van doodvonnissen volgens Amnesty deels een kwestie van betere registratie. In 2014 werden er 659 geregistreerd tegen 141 in 2013. Nigeria gebruikt de doodstraf onder meer als afschrikking tegen desertie. Zo kregen 70 soldaten de doodstraf omdat zij weigerden tegen Boko Haram te vechten.

Klik op de interactieve kaart om het aantal executies/doodstraffen per land te bekijken.

Dalende trend

Met de executies in Pakistan, het executeren van de Nederlander Ang Kiem Soei in Indonesië en met een aantal zeer problematisch verlopen executies in de VS afgelopen jaar lijkt het alsof de doodstraf weer in opkomst is. Maar de algehele trend is nog steeds een dalende. Wereldwijd heeft de helft van de landen de doodstraf afgezworen. In 1995 voltrokken 41 landen nog doodstraffen, vorig jaar 22, hetzelfde aantal als in 2013.

Het gros van de executies komt voor rekening van slechts een handvol staten: naast China zijn dat Iran (289 door het land zelf bevestigd, en daarbij nog 454 waargenomen), Saoedi-Arabië (90), Irak (61) en de Verenigde Staten (35).

Ten minste 19.094 mensen zaten in 2014 in de dodencel. 112 mensen werden daar juist uitgehaald omdat ze onschuldig bleken. Een van hen was de Nigeriaan Thankgod Ebhos, die in 1995 onder de militaire dictatuur van Sani Abacha de doodstraf had gekregen voor een gewapende overval. In 2013 werd Thankgod naar de galg gebracht, met vier andere mannen die voor zijn ogen werden opgehangen. Maar op het laatste moment bleek dat voor Ebhos’ vonnis een vuurpeloton nodig was, en hij werd terug naar zijn cel gebracht. In oktober vorig jaar werd hij, na 19 jaar in de dodencel, vrijgelaten omdat er nooit een eerlijk proces was geweest.

Executies Web-01

    • Maartje Somers