Column

Tinkebell eist tijd

‘De zaal is minder leeg dan we hadden gevreesd.” Kunstenares Tinkebell – met haar immer roze bril – weet het positief te formuleren. Vrijdagmiddag presenteerde ze de eerste versie van haar film, D.I.Y. #1 (raw cut).

Tinkebell volgde de 23-jarige Tamana Amiri naar Afghanistan. Omdat Tamana haar vader Feda volgde. Omdat Feda na achttien jaar in Nederland, plots het land uit werd gezet.

In een hoekje van de halflege zaal zat een journalist van Omroep Brabant. „Dapper”, riep iemand: het was Omroep Brabant die berichtte dat Tinkebells betrokkenheid bij de zaak van Tamana en haar uitgezette vader puur opportunistisch was en dat de Amiri’s een toneelstukje opvoerden. Tinkebell weersprak die aantijgingen: ze had alleen gezegd dat ze geen journalist is en daarom niet in staat om alles te checken – het zou dus kunnen dat er dingen werden verzonnen, maar dan moesten Tamana en haar vader wel hele goede acteurs zijn. En het decor was ook al zo geloofwaardig (een krakkemikkig ziekenhuisbed in een stoffig klein kamertje). Maar het zou kunnen. En dat zou werd al gauw de waarheid.

Het probleem van de waarheid is dat die altijd zoveel complexer is dan de waarheid die we ons kunnen voorstellen. Vandaar dat het ‘zou’ zo overtuigt: het ‘is’ is te moeilijk.

De familie Amiri heeft daar ervaring mee, want Feda valt onder artikel 1F: aan Afghanen die voor het communistisch regime Khad hebben gewerkt, wordt geen asiel verleend. Maar dochter Tamana wil dat er in ieder geval onderzoek wordt gedaan naar de inhoudelijke toedracht van haar vaders werk. Nu is hij als verdachte direct schuldig, zonder proces. Het ‘zou’ is genoeg.

Wie D.I.Y. wil zien, kan zich bij Tinkebell opgeven. Wel moet je beloven dat je a) de film helemaal afkijkt en b) samen met minimaal drie anderen kijkt. Dankzij internet gaan exclusieve beelden direct de hele wereld over. Hedendaagse exclusiviteit heeft niets meer met schaarste te maken, maar met tijd. Tinkebell eist tijd. De lange zit toont dat alle details met elkaar verbonden zijn. Een bondige waarheid bestaat niet.

Toch wist Tamana precies waarom ze naar Kabul reisde: „Niets overtreft de band tussen vader en dochter.” Die band is onbetwist exclusief.

Na de filmvertoning vertelde Tamana dat ze straks weer naar Afghanistan reist. Haar vader is inmiddels veilig in New Delhi, maar Tamana gaat met het Afghaanse parlement praten om te kijken of er niet meer onderzoek kan worden gedaan naar de individuele verantwoordelijkheid van voormalig Khad-medewerkers, zodat niet iedereen klakkeloos even veel schuld draagt.

Afgelopen woensdag bleek dat een ander 1F-‘geval’, Mohammad Ibrahim Sekandari, bij zijn gezin in Vlissingen mag blijven, omdat het Afghaanse parlement tegen gedwongen uitzetting protesteert.

Tamana zette zich exclusief in voor haar vader. Sekandari is niet Tamana’s vader, maar indirect redde ze ook hem.