Dankzij dat hogere salaris, betere bankbestuurders

Overheid ging voor kwaliteit en huilt nu krokodillentranen, aldus Jan Bouwens.

Zowel het besluit van minister Dijsselbloem om de beursgang van ABN Amro uit te stellen als de knieval van het ABN-Amro-bestuur om van de salarisverhoging af te zien missen elke economische basis. Immers, de huidige managers zijn niet de managers die de bank de crisis in stuurden. De huidige managers zijn erop aangenomen de bank weer in rustig vaarwater te brengen en dat is gelukt.

De vraag is of de salarisstijgingen bij banken aanleiding geven tot zorgen. Over de laatste 40 jaar is de relatie tussen inkomen en complexiteit van bedrijven nagenoeg 1. Complexiteit van het werk verklaart derhalve de hoogte van het salaris. In het geval van de banken gold de volgende opdracht: zorg ervoor dat de financiële positie van de bank zich zodanig herstelt, dat deze op eigen benen zijn functie in de komende jaren kan vervullen. Een zeer complexe taak!

Stel, een bank in slechte doen heeft twee kandidaten voor een positie in de Raad van Bestuur. De eerste, een voormalig medewerker van de Bank Nederlandse Gemeenten, vraagt 130.000 euro. De tweede heeft veel ervaring in het commerciële bankwezen en vraagt 600.000 euro plus een verhoging van zijn inkomen zo gauw als blijkt dat de bank die hij mede bestuurt weer in rustig vaarwater terecht is gekomen. Welke manager zou u aanstellen? De BNG bestuurder is minder ervaren dan de kandidaat afkomstig uit de commerciële sector.

Juist nu de bank uit het slop moeten worden gehaald, is er behoefte aan een manager die al zijn ervaring in kan brengen om het vertrouwen in zijn bank te herstellen. Wie lost de problemen naar verwachting beter op? De BNG manager is bereid tegen een lager salaris te werken, maar of hij succesvol zal zijn is voor hem meer een vraag dan voor de ervaren commerciële manager. De BNG manager kiest voor ‘de lage beloning’ omdat dat het beste is wat hij kan bereiken onder de voor hem beschikbare alternatieven. Maar als we vooraf weten dat de meer ervaren manager de bank in een betere positie weet te brengen dan de BNG manager, dan is toch duidelijk wat we moeten kiezen?

Banken hebben voor de managers gekozen die hogere salariseisen stelden omdat zij over het voor de taak benodigde talent beschikten. De vraag is of we als maatschappij het alternatief hadden gewild, namelijk de aanstelling van een minder bekwame manager met een kleinere kans op succes en de bijbehorende lagere bankwaarde.

Vóór de crisis gaven overheid en toezichthouders zoveel mogelijk ruimte aan banken. Zo mochten aan schippers en boeren 100 procenthypotheken worden verstrekt. De economie moest blijven groeien! Het getuigt van een ongelooflijke versimpeling om alleen de banken en hun bestuurders te verwijten dat het systeem vastliep. De financiële sector was eenvoudig de plaats waar het vastliep. We weten dan ook uit onderzoek dat hoe meer de overheid zich bemoeit met de sector, hoe meer de bank weet dat ze gered wordt, mocht het fout gaan.

Kennelijk was het de overheid duidelijk wie in de crisis de geschiktste manager kon selecteren, want de banken stelden hen aan.

De overheid is er heel content over dat de banken uit het slop zijn getrokken, maar wil ferm overkomen bij het publiek. Ze neemt een mogelijk lagere opbrengstwaarde voor ABN-Amro op de koop toe. Uit onderzoek weten we dat voor bestuurdersinkomen geldt: uitstel is geen afstel.