Waarom ABN Amro nog altijd niet naar de beurs gaat

2015-02-20 10:39:19 AMSTERDAM - Gerrit Zalm, voorzitter van de Raad van Bestuur, tijdens de presentatie van de jaarcijfers 2014 van de ABN AMRO bank. ANP LEX VAN LIESHOUT Foto ANP

Gisteren besloot minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) om zijn langverwachte besluit om ABN Amro terug naar de beurs te brengen – geraamde opbrengst: 15 miljard – uit te stellen. Dat deed hij onder politieke druk van de Tweede Kamer. Vrijwel alle politieke partijen hebben zich opgewonden over het recente besluit van de top van ABN Amro om zes leden van de raad van bestuur een flinke salarisverhoging te geven: 100.000 euro p.p.

1. Waarom is het besluit voor de beursgang uitgesteld?

Met een trits aan schriftelijke vragen wil de Tweede Kamer nadere opheldering van de minister over de loonsverhoging bij ABN Amro. De minister wil al die Kamervragen eerst “zorgvuldig” beantwoorden. Dijsselbloem lijkt het met de kritiek van de Kamer eens. Juridisch is de loonsverhoging in de haak, zei hij gisteren na de ministerraad, maar “dit is een kwestie van moraliteit”.

Net als de Kamer vindt hij de kwestie slecht aan de samenleving uit te leggen. Aan de (ex-)medewerkers van de bank (die al jaren op de nullijn staan of massaal hun baan verloren), aan de klanten van de bank (die al jaren last hebben van terughoudende kredietverlening en lage spaarrentes) en aan de belastingbetalers (die ABN Amro in 2008 voor ruim 30 miljard moesten redden).

Kamerbrief Beursgang ABN Amro

2. Hoe zit dat precies met die loonsverhoging?

Volgens ABN Amro hebben de bestuursleden recht op die verhoging. In 2012 werd een bonusverbod ingevoerd voor staatsbanken. Die door de Kamer aangenomen wet stond tegelijkertijd toe dat de vaste salarissen ter compensatie met maximaal 20 procent konden worden verhoogd. Daar bleef ABN Amro met zijn 100.000 euro extra nog onder (16,7 procent).

De bank vroeg – en kreeg – nadien nog aparte toestemming van toenmalig minister van Financiën, Jan Kees de Jager (CDA). In de jaren 2012 en 2013 zag de ABN Amro-top nog vrijwillig af van de verhoging. Pas in 2014 accepteerden ze die. Welbeschouwd, aldus ABN Amro, was er bovendien sprake van een versobering. Ondanks het bonusverbod heeft de top contractueel nog altijd recht op een extraatje bij goed presteren. Als je die erbij rekent, was de totale beloning 17 procent hoger.

3. Is uitstel van de beursgang ook afstel?

ABN Amro wil maar wat graag komend najaar naar de beurs. Het is twijfelachtig of dat nog gaat lukken. De beantwoording van de Kamervragen plus het aansluitende debat laten zeker nog twee weken op zich wachten. Vervolgens moet de minister zijn besluit nemen, waar de Tweede Kamer mee in zal moeten stemmen. Dat proces vergt ook enige weken, met nadere vragen, debat en mogelijk een aparte hoorzitting.

Voor het technisch voorbereiden van een beursgang is ook tijd nodig, vier tot zes maanden. Dan wordt het al snel begin 2016. De winter is is doorgaans een slecht seizoen voor beursgangen omdat beleggers dan minder actief zijn. Een niet ondenkbaar risico is dat volgend jaar het beursklimaat omslaat wegens internationale spanningen.

4. Wat nu?

Voor Dijsselbloem zijn uitgestelde besluit neemt zal hij zich willen verzekeren van een Kamermeerderheid. Daar heeft hij beide regeringspartijen voor nodig. De VVD is weliswaar ook kritisch, maar blijft aandringen op privatisering “nu het beursklimaat gunstig is”, aldus fractiewoordvoerder Aukje de Vries. Dijsselbloems eigen partij, de PvdA, is overwegend woedend over de salarisverhoging. “ABN Amro is aan zet”, zegt Kamerlid Henk Nijboer.

Lees ook de column van Menno Tamminga: Waarom gaat ABN Amro nog steeds niet naar de beurs?

5. Wat zijn de gevolgen voor de schatkist?

Volgens Zalm ramen zakenbankiers de waarde van zijn bank op 12 tot 20 miljard euro. De beursgang ervan zal nooit volledig in één keer gebeuren, maar in verschillende tranches. In eerste instantie zou de staat zo’n 20 procent willen verkopen. Dat zou een eenmalige opbrengst opleveren van 2,4 tot 4 miljard.

Nu dat voorlopig niet aan de orde is, is dat niet automatisch een tegenvaller op de begroting. De opbrengst van de staatsbank is hoe dan ook bedoeld voor het aflossen van de staatsschuld en mag volgens het strikte begrotingsbeleid dat het kabinet voert niet worden gebruikt om extra uitgaven mee te doen.

6. Heeft Dijsselbloem zelf niets fout gedaan?

Beleggers en (zaken)bankiers nemen het Dijsselbloem kwalijk dat hij eerder geen bezwaar zou hebben gemaakt tegen de verhoging. Hij zou ervan hebben geweten, maar nu er ophef is ontstaan, gebruikt hij volgens hen de verhoging om de beursgang uit te stellen. Dijsselbloem zou politiek bedrijven over de rug van hardwerkende bankiers.

Peter Paul de Vries, voormalig directeur van beleggersverenging VEB, was “flabbergasted”. Hij noemt het een “onverantwoord en onzakelijk besluit”.

“Je hoeft die loonsverhoging niet leuk te vinden, maar de beslissing daarover is al een paar jaar geleden genomen. Je mag toch van het landsbestuur verwachten dat ze bij lastige besluiten het kompas recht houden.”

    • Chris Hensen
    • Philip de Witt Wijnen