Column

Schilderen met licht

In de tunnel onder het Rijksmuseum kun je ‘s nachts kunst kijken. De lichtportretten in de Nacht Expositie zijn gemaakt met een laser.

‘Psshhht”, klinkt het in de hoek van het Atrium in het Rijksmuseum. De Rotterdamse kunstenaar Eelco van den Berg (40) tekent met een geconcentreerde blik en een zilveren spuitbus een blauw vlak. Niet op de muren van het Rijksmuseum, maar op een wit scherm. En niet met echte graffiti, maar met een infra-roodlamp. „Achter het scherm staat een camera, die de beweging van de laser in de spuitbus registreert. Die bewegingen zie je in de vorm van een soort digitale graffiti direct op het scherm”, zegt Van den Berg.

De lichtportretten die Van den Berg maakt, zijn te zien in de Nachtexpositie van het Rijksmuseum. Ze worden ‘s nachts getoond op een scherm van 6 bij 6,5 meter, in de tunnel onder het museum.

Van den Berg werd voor het project, een samenwerking tussen Philips en het Rijksmuseum, gevraagd vanwege zijn ervaring met grote kunstwerken. Eerder schilderde hij al veel muurschilderingen, onder andere in New York.

De meeste mensen die Van den Berg portretteerde, hebben zelf een foto ingestuurd. De kunstenaar koos uiteindelijk twintig exemplaren uit. „Bij de selectie van de portretfoto’s heb ik onder andere gekeken naar de belichting. Is een foto niet te flets? Is een foto karakteristiek? Sommige mensen hadden een bepaald kapsel dat ik te gek vond, waar ik graag iets mee wilde doen.” Tussen de geportretteerden zitten ook bekende gezichten, zoals die van Eric van Tijn en Ernst Jan Pfauth.

Rembrandt als inspiratie

Het lichtgebruik van Rembrandt, nu ook uitgebreid te zien tijdens Late Rembrandt in het Rijksmuseum, was de inspiratiebron voor de portretten. „Ik werk vaak zelf ook met overdreven belichting. Alleen werk ik meer in contrasten en met harde kleuren, waar Rembrandt meer aardekleuren gebruikte.” Ook de vlakken in zijn portretten zijn geïnspireerd op het verfgebruik van Rembrandt. „Rembrandt gebruikt in zijn portretten vaak veel verschillende lagen verf. Daardoor is het er soms ontzettend dik opgesmeerd, maar zie je het canvas er ergens anders weer bijna doorheen.”

Van den Berg maakte de portretten in twee dagen. „Voor alle portretten had ik maar één kans. Dat was best moeilijk, want normaal doe ik een voorstudie en ben ik een halve dag bezig met vier of vijf versies van een foto.” Nu was hij meer op zijn intuïtie aangewezen. „Gelukkig werk ik energiek en snel, dus past dit ook wel bij me.”