Omgaan met de klok

In het huis van de internationale meester Carel van den Berg (1924 - 1971), waar we vaak bijeenkwamen om openingsvarianten te onderzoeken, waren geen klokken, omdat hij als volgeling van de filosoof Heidegger geen slaaf van apparaten wilde zijn. Als het echt nodig was kon hij de tijdmelding opbellen.

In zijn schaakpartijen kwam Carel vaak in verschrikkelijke tijdnood. Het kwam doordat hij meer een geleerde was dan een speler en daarom naar de absolute waarheid zocht, maar misschien ook wel doordat hij weinig ervaring had met klokkijken.

Of het waar is weet ik niet, maar ik heb eens gelezen dat het team van de Sovjet Unie op de olympiade in Havana in 1966 hun horloges op de tijd van Moskou had laten staan, zodat de spelers konden blijven leven volgens de Moskouse tijd en geen last van jetlag kregen. Als het echt zo was, betekent het dat ze al hun partijen diep in de Moskouse nacht speelden, wat het nog bewonderenswaardiger maakt dat de Sovjet Unie die olympiade won met vijf punten voorsprong.

Aan het begin van de olympiade kreeg Michail Tal in een nachtclub in Havana een bijna dodelijke klap op zijn schedel met een colafles, van een Cubaan die vond dat Tal zich te intiem met zijn vrouw bemoeide. Dat zou dan om een uur of tien in de Moskouse ochtend zijn gebeurd, een nare tijd voor een schedelbreuk. Tal lag de eerste vier ronden in de ziekenboeg en scoorde daarna 11 uit 13.

In het WK van de vrouwen, dat tot 6 april in Sotsji wordt gespeeld, kwam de Oekraïense oud-wereldkampioene Anna Oesjenina een paar minuten te laat voor haar tiebreak tegen de Franse Marie Sebag. Door de medogenloze ‘zero tolerance’ regel werd die partij verloren verklaard. Hun tweede partij werd remise en Oesjenina was uitgeschakeld.

Wat was er gebeurd? De batterij van haar telefoontje was leeg geraakt en na oplading was de klok van het telefoontje uit eigen beweging op de tijd van Oekraïne gesprongen, een uur eerder dan de tijd van Sotsji, waar ze was. Toen ze het merkte, was het te laat.

Onder de acht spelers die vrijdag nog in de race waren in dit knock-out WK waren de Oekraïense zusjes Anna en Mariya Muzychuk. De partij hieronder moest Mariya winnen en dat maakt het vreemd dat haar tegenstandster, die aan remise genoeg had om door te gaan, de opening zo roekeloos speelde.

Mariya Muzychuk - Yuan Yuanling, WK vrouwen Sotsji 2015

1. d4 f5 2. c4 Pf6 3. Pc3 g6 4. h4 Lg7 Misschien gaat dit nog, maar veiliger was 4...d6, waarna 5. h5 minder gevaarlijk is dan in de partij. 5. h5 Pxh5 6. e4 fxe4

Zie diagram.

7. Txh5 Dit kwaliteitsoffer is al vaak gespeeld, meestal met groot succes. 7...gxh5 8. Dxh5+ Kf8 9. Lh6 e6 De beste verdediging was het onnatuurlijke 9...d6 10. Pxe4 Dd7, om de dame op f5 of g4 in de verdediging te brengen. Ook dan blijft zwarts stelling, om met Viktor Kortchnoi te spreken, alleen geschikt voor mensen met een moeilijke jeugd.. 10. Pxe4 De7 11. Lxg7+ Kxg7 12. 0-0-0 d6 13. Td3 Met de toren in de aanval staat wit gewonnen. 13...Tf8 14. Pg5 Kh8 Na 14...h6 wint wit met 15. Tg3. 15. Th3 Tf5 Of 15...e5 16. Pxh7 Lxh3 17. Pxf8+ Kg8 18. Pxh3 Dxf8 19. Pg5 met winnende aanval. 16. P1f3 Pd7 17. g4 Pf6 18. Dg6 Txg5 19. Dxg5 Dg7 20. Ld3 Het lag meer voor de hand om met 20. Dh4 de dames op het bord te houden, maar wat ze doet is goed genoeg. 20...Ld7 Dit verliest een stuk, maar ook na andere zetten staat wit gewonnen. 21. Dxg7+ Kxg7 22. g5 Zwart gaf op.