‘In 4 weken bezetting al meer bereikt dan na 5 jaar praten’

Maagdenhuisbezetters gaan nog niet weg, ondanks succes. Ze steunen nu bezettingen aan buitenlandse universiteiten.

Uren hebben de bestuurders van de Universiteit van Amsterdam vrijdag gepraat met studenten en docenten. Ze verwachten het maandag eens te worden over commissies voor modernisering van het bestuur en de financiering. Maar tot vertrek van de bezetters uit het Maagdenhuis zal dat niet leiden. „We hebben in vier weken bezetting al meer bereikt dan in vijf jaar praten”, zegt student Eli de Smet.

Het is rustig deze week in het Maagdenhuis, maar niet als sprekers als de Franse filosoof Jacques Rancière te gast zijn in de centrale hal. Dan komen enkele honderden mensen naar het Spui. Sommigen betreden voor het eerst het bezette bestuurspand. „Eindelijk”, roept een studente op het bordes. „Vrienden van me zitten hier al twee weken, maar ik had echt geen tijd.”

Dat geldt deze week ook voor bezetters. „Veel studenten hebben nu tentamens”, zegt Michèle Murgia, eerstejaars filosofie. „Anderen hebben de bezetting vanaf nu overgelaten aan anderen.” Zeven demonstranten van het eerste uur waren deze week in Londen, voor steun aan de bezetters van een pand van de London School of Economics and Political Science.

Het Amsterdamse protest lijkt het internationale aan te jagen. De eisen in Londen: meer inspraak, verlaging van studiekosten en het verbreken van banden met bedrijven uit olie- en wapenindustrie. Ook in Canada demonstreren studenten deze dagen voor meer democratie en meer geld.

De Nieuwe Universiteit, zoals de bezetters van het Maagdenhuis zich noemen, blijft zich inzetten voor een breed debat over het hoger onderwijs, ook politiek. Maar het debat in de Tweede Kamer zal niet tegelijk met de bezetting plaatsvinden. Het door Jasper van Dijk (SP) aangevraagde ‘dertigledendebat’, dat door een minderheid kan worden geagendeerd, staat onderaan een lijst van ongeveer veertig, zegt een woordvoerder van de Tweede Kamer. Dat betekent dat het maanden kan duren.

De UvA maakt zich intussen zorgen over de staat van het Maagdenhuis, waar volgens bezetters nog zo’n dertig mensen per nacht slapen. De werkkamers van bestuurders zijn opengebroken, waarbij sommige deuren zijn beschadigd. De universiteit heeft zorgen over de veiligheid van vertrouwelijke papieren. De Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan en minister Jet Bussemaker (Onderwijs, PvdA) vrezen dat de bezetting radicalen heeft aangetrokken, zoals de krakers in de deze week ontruimde nabijgelegen Tabakspanden.

Maar daar hoeven zij niet bang voor te zijn, zegt bezetter De Smet, derdejaars econometrie. „Als anderen dan studenten en docenten hier overnachten, dan is dat niet vaak.” Toch zegt een beveiliger dat op de matrassen op de derde verdieping ook toeristen slapen, van wie hij niet weet waarom ze hier zijn. Een andere bezetter weet dat ook een enkele dakloze wel eens in het Maagdenhuis slaapt. „We krijgen soms eten van mensen uit de buurt. Moet je zo iemand dat weigeren?”

De UvA, die vorige maand voor de rechter ontruiming van het bezette Bungehuis afdwong, heeft minder haast met het leeg krijgen van het Maagdenhuis. „We sluiten een ontruiming niet helemaal uit, maar deze bezetting raakt minder direct het onderwijs en onderzoek”, zegt een woordvoerder. „Daarom konden we deze keer anders reageren en hebben we gezegd: eerst de inhoud. We hopen eruit te komen in goede gesprekken met studenten en medewerkers.”

„De gesprekken van vandaag zijn een goede aanzet”, zegt Jarmo Berkhout, woordvoerder van studentenbeweging Humanities Rally. „Ik denk dat het de universiteit nu ook duidelijk is dat er écht iets moet veranderen.”