Hoe benader je een stad in rouw?

De zweefvliegschool waar Andreas Lubitz als jongen leerde vliegen, is belegerd door journalisten. Op de werkplaats, tussen de vliegtuigjes en onderdelen, staat zeventiger Ernst Müller verslaggevers te woord. Hij kwam er om te klussen, maar is nu al ruim een uur onafgebroken aan het woord. Hij ziet er moe uit. Nerveus knijpt hij in de pijpen van zijn broek. „Ik zei al: zo goed kende ik hem niet. Ik ben vijftig jaar ouder”, vertelt hij de groep. „Niemand had dit zien aankomen.”

„Waren er tekenen van depressie?”, vraagt een Britse journalist. Een Duitse vertaalt. „Zo goed kende ik hem niet”, antwoordt Müller weer. „Niemand had dit zien aankomen.”

Hij probeert zich af te wenden, wil verder met sleutelen aan een propeller. „Wacht!” Een andere Brit duwt zijn radiomicrofoon onder Müllers neus: „Ik had dezelfde vraag. Waren er tekenen van depressie?”

Montabaur, een middeleeuwse vestingstad met 13.000 inwoners, is onder de voet gelopen door de wereldpers. Ze zijn uitgerukt met één vraag: wie wás Lubitz? De man die weigerde zijn collega de cockpit in te laten. Die het geschreeuw negeerde. Die zwijgend zijn vliegtuig de rotsen in boorde en 149 mensen meenam in de dood.

Maar hoe benader je een gemeenschap in rouw? De massale aanwezigheid van de pers heeft de stad meer ontwricht dan het nieuws over zijn inwoner. Op de stille, geplaveide straten heeft de helft van de mensen die je tegenkomt een microfoon of camera in handen. Het is pakken wat je pakken kan.

„Kan ik u wat vragen?” Een moeder met een kind wordt door de winkelstraat gevolgd door een camerateam. „Mevrouw! Mevrouw!”

„Nein, nein!” Ze zet de pas erin. „Ik weet niets.” Zo reageren de meesten hier. Schichtig.

Eén omwonende heeft een Maria-kaarsje voor de deur van huize Lubitz neergezet.

„De gemeenschap klapt dicht”, zegt barman Marco. Hij wil niet met zijn achternaam in de krant en praat zachtjes, zodat zijn gasten hem niet horen – met de pers praten wordt niet echt gewaardeerd. Hij kende Lubitz („Aardige jongen, maar niet heel populair”) en schrok zich een ongeluk toen hij zijn naam op het nieuws hoorde. Die schrik sloeg al snel om in frustratie toen hij al een half uur later de eerste persbusjes voorbij zag rijden. „Dat verandert een stad.”

Een uur nadat de naam van de piloot bekend werd, was het Engelstalige Wikipedialemma van de stad al aangepast: Andreas Lubitz staat nu geschaard onder het rijtje ‘Bekende Inwoners’. „Dat doet pijn. We waren een stadje met een station en een kasteel, en nu… Zeg nou eerlijk, had jij ooit van Montabaur gehoord?”