Het duurde een uur (plus nog een tijdje)

Gisteren viel de stroom uit in grote delen van Noord-Holland en Flevoland. Vergeleken met andere Europese landen gebeurt dat bij ons veel minder.

Reizigers op station Amsterdam Centraal, veel treinen vielen uit. Foto REMKO DE WAAL / anp

Op een troosteloos terrein, midden in de weilanden rond Amsterdam, staan de straalwagens van cameraploegen. Behalve een hek, met op de achtergrond een wirwar van elektriciteitskabels en transformators, valt er niets te zien bij het hoogspanningsstation van netbeheerder Tennet. Achter het hek ontstond ergens „de technische fout”, waardoor ongeveer een miljoen huishoudens in Noord-Holland en Flevoland gisterochtend vanaf 09.37 uur zonder stroom kwamen te zitten.

Dan komen opeens twee mannen in werkkleding richting het hek lopen. Journalisten springen uit hun auto’s, camera’s beginnen te draaien. „Hoe gaat het ermee?”, roept NOS-verslaggever Gerri Eickhof naar de mannen. Die vertellen dat ze alleen het hek komen openmaken voor de auto die er langs moet. Ze verwijzen naar de afdeling communicatie. „Maar jullie weten hoe het echt zit. Gaat het goed?” Ja, het gaat prima, vertellen de mannen, terwijl het hek weer dichtgaat.

Tweeduizend schadeclaims in 1997

De zekerheid dat er stroom is voor burgers en bedrijven is in Nederland 99,995 procent. De grote stroomstoring van gisteren, op het hoogspanningsnet én in de Randstad, is daarom groot nieuws. De laatste storing op het hoogspanningsnet was in 1997, toen in Utrecht, Gelderland en Flevoland winkelrolluiken gesloten bleven, kassa’s niet functioneerden en verkeer ontregeld raakte door weigerende stoplichten. Ruim tweeduizend schadeclaims kreeg de netbeheerder destijds, onder meer wegens kapotte antwoordapparaten en videorecorders. ‘Hoe moet het straks met de Millenniumbug’ was de teneur.

Duurde de stroomstoring in 1997 de hele dag en avond, die van gisteren was na een uur verholpen, al hadden de laatste huishoudens pas om drie uur ’s middags weer stroom. Ook nu waren er liftopsluitingen en verkeersongelukken, gesloten winkels, niet-rijdende treinen en niet-werkende huishoudelijke apparatuur. 112 raakte overbelast, mede door bellers met vragen over de stroomstoring.

Kortsluiting

De oorzaak, meldde netbeheerder Tennet gisteravond, was een ‘technische’ door een ‘bijzondere samenloop van omstandigheden’. Het hoogspanningsstation in Diemen is dubbel ‘uitgevoerd’, als de ene helft van het station uitvalt neemt de andere helft het automatisch over. Dat geldt voor alle ruim driehonderd hoogspanningsstations. Nederland heeft daardoor minder storingen dan alle andere Europese landen.

Aan het hoogspanningsstation werd gisteren onderhoud gepleegd: onderdelen worden vervangen, schoongemaakt. Dat deel van het station wordt dan uitgeschakeld, dat is de veiligheidsprocedure. Maar om de stroomvoorziening te behouden zullen beide helften gedurende ongeveer een minuut gekoppeld moeten zijn. En als dán in één helft kortsluiting plaatsvindt – wat enkele keren per jaar gebeurt – dan valt het hele hoogspanningsstation uit. Na een uur was het station weer aan de praat. Maar het hele netwerk op spanning brengen, dat kan alleen in stapjes.

Of er net zoveel schadeclaims binnen zullen komen als in 1997? Dat is nog even de vraag.