De slager op de hoek als adviseur

Leidt het einde van de licentie tot wildwesttaferelen of zal de markt zich snel stabiliseren?

De Nederlandse spelersmakelaar van Italiaanse afkomst Mino Raiola (r) met Liverpool-aanvallerMario Balotelli. Foto Jacopo Raule/Getty Images

De buurman, de slager op de hoek of een goede vriend. Ze kunnen straks allemaal topvoetballers begeleiden bij transfers. Vanaf komende woensdag is het vak van voetbalmakelaar niet langer beschermd. De vrees? Toestroom van cowboys op zoek naar het grote geld.

De vervelendste drempel om zaakwaarnemer te worden verdwijnt. Studeren is niet langer nodig. Het zware examen (slagingspercentage onder de 10 procent) met 25 vragen over onder meer het arbeidsrecht en de FIFA-reglementen wordt per 1 april afgeschaft. Dat examen was nodig om een FIFA-licentie te krijgen waarmee je spelers kunt vertegenwoordigen bij contractonderhandelingen. Nederland telt momenteel 151 zaakwaarnemers met een licentie. Het papiertje is vanaf woensdag in feite niks meer waard.

1 Waarom verdwijnt de licentie vanaf komende maand?

Internationaal wordt momenteel zo’n 70 procent van de transfers al door makelaars zonder licentie afgehandeld, stelt de FIFA. Dit is mogelijk doordat er veel hiaten in de huidige regelgeving zitten. Zo kan een zaakwaarnemer – in het geval hij geen licentie heeft – een advocaat of een direct familielid van de speler meenemen naar de contractonderhandelingen. Zij hebben een uitzonderingspositie en zijn bevoegd om gesprekken te voeren met de club, zonder licentie op zak. De licentie schiet om die reden zijn doel voorbij en heeft zijn waarde verloren, vindt de FIFA. De federatie wil af van het hoofdpijndossier players agents. De FIFA moest vaak optreden in geschillen over betalingen tussen club en makelaar.

2 Komt er een toestroom van beunhazen?

Die angst is groot onder diverse betrokkenen. Zoals bij Louis Everard, directeur van de Vereniging van Contractspelers. Hij begrijpt niet dat de FIFA de licentie schrapt. „Dit gaat zeker tot wildgroei leiden. Iedereen die niet geslaagd is voor het makelaarsexamen, denkt nu: hé, laat ik het eens proberen. Iedere goedwillende randdebiel zonder strafblad kan de markt op.” Op zaterdagochtenden is het bij jeugdwedstrijden nu al druk met zaakwaarnemers, om talenten vast te leggen. „Dat wordt straks alleen maar erger”, verwacht Everard.

Kan iedereen nu spelersmakelaar worden? „Dank je de koekoek”, zegt Roberto Branco Martins van Pro Agent, de belangenvereniging van makelaars. „Het is harde business. Het is echt niet zo dat je op zaterdagochtend even een speler vastlegt.” Ja, hij verwacht enkele goudzoekers, maar die zullen het niet lang volhouden. „De markt reguleert zichzelf.”

3 Hoe is nu duidelijk of een zaakwaarnemer te vertrouwen is?

Dat blijft een gok. Maar het helpt als hij is aangesloten bij een groot makelaarsbureau. Zij hebben doorgaans meer kennis op het gebied van juridische hulp, contractvoorwaarden en financieel advies. Ook voelen de gevestigde bureaus minder druk om op korte termijn een klapper te maken op de transfermarkt. Zij staan financieel sterker dan eenpitters. En er komt een keurmerk.

4 Zijn de clubs blij met het einde van de licentie?

De technische staf van voetbalclubs verwachten weinig problemen. „De cowboys zullen snel verdwijnen. Het is moeilijk om als nieuweling een voet binnen de deur te krijgen”, zegt Gerard Nijkamp, technisch directeur van PEC Zwolle. Hij vertrouwt doorgaans op zijn bestaande contacten met zaakwaarnemers die een uitgebreid netwerk hebben. „Dat is anders als een onbekende zaakwaarnemer zich meldt met een speler uit Macedonië.” Earnest Stewart, technisch directeur bij AZ: „Op lange termijn zal de markt zich stabiliseren.”

5 Hoe wordt de markt straks gereguleerd?

De FIFA heeft zijn handen van de voetbalmakelaars afgetrokken en laat verdere regulering nu over aan de nationale voetbalbonden. De KNVB is momenteel in overleg over regulering. In de plannen staat dat zaakwaarnemers zich jaarlijks moeten laten registeren en ze moeten een Verklaring Omtrent het Gedrag inleveren. Ook is het plan om de makelaar een verklaring te laten tekenen waarmee hij zich bindt aan de regelgeving van de KNVB, UEFA en FIFA – waardoor ze onder het tuchtrecht van de Nederlandse voetbalbond vallen. En er wordt gewerkt aan een keurmerk. Dat is te verkrijgen door lid te worden van Pro Agent – wat mogelijk is middels een ballotage.

Doel van de maatregelen? „We willen controle houden en het eerste kaf van het koren scheiden”, mailt een KNVB-woordvoerder. In Engeland en Duitsland werken de bonden ook aan regulering, Spanje en Italië laten het aan de markt over. De zaakwaarnemer heet straks ‘intermediair’. Een cosmetische verandering, het werk blijft hetzelfde: spil tussen club en speler.

    • Steven Verseput