Wie heeft er nu weer op ons hoofd gepoept?

Het is altijd spannend: het volgende boek na een bestseller – zeker als het lang duurt. De 88-jarige Harper Lee komt deze zomer met haar eerste roman na To Kill a Mockingbird uit 1960. Die fijne aankondiging verkruimelde toen bleek dat Go Set a Watchman een manuscript van vóór de Mockingbird was en dat de staat Alabama inmiddels een klacht wegens ouderenmisbruik onderzoekt. Harper Lee zou met haar geheugen worstelen en wellicht niet voldoende bij zinnen zijn geweest om zelf tot publicatie van Go Set a Watchman te besluiten. Het kan een meesterwerk blijken, maar in gedachten zie ik een boze stiefzoon die er voor het verdelen van de erfenis met de Friese staartklok vandoor gaat.

Ook was er deze week de aankondiging (voor 2016) van The Presidential Years, de nieuwe Mandela. Het is het vervolg op De lange weg naar de vrijheid. De BBC toonde al een filmpje waarin een verslaggever verlekkerd in het manuscript mag bladeren. Maar... het boek kwam nooit af. Mandela’s weduwe Graca Machel verklaarde over de voltooiing: ‘Een team van voormalige adviseurs, zal dit namens hem doen, op basis van het rijke beschikbare materiaal.’ Adviseurs? Het is de hopen dat de werkelijkheid minder alarmerend is. We willen natuurlijk een uitgave waarin precies staat wat Mandela heeft geschreven, niet wat postume spindoctors denken dat hij bedoelde.

Nee, het is zaak om tijdig na een meesterwerk de volgende stap te zetten. Zoals Werner Holzwarth die na 26 jaar de opvolger presenteert van Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft. Er zijn nu twee mogelijkheden: of u bent de afgelopen 25 jaar in aanraking geweest met kleine kinderen, dan kent u De kleine mol uit uw hoofd. Of u heeft het verzamelde Nederlandse peuterdom een kwart eeuw weten te ontwijken en dan staat u maar één ding te doen: als een razende een van de talloze edities van het boek kopen – niet noodzakelijk die met de pluchen knuffelkeutel. Lees het: in het handvol pagina’s waarin de kleine mol zijn onderzoek doet naar de herkomst van de poep op zijn hoofd (spoiler: geen Mockingbird, maar de hond van de slager) zit de hele menselijke worsteling met de grillen van het lot . Want zeg nu zelf: uiteindelijk zijn we allemaal kleine mollen die zich afvragen wie er op ons hoofd heeft gepoept. Er staat ons niets anders te doen dan (volgende spoiler) op het hondenhok te klimmen en ons piepkleine mollendrolletje op de hondenkop te laten ploffen.

Ik moest nog even aan de mol denken bij het het prachtige nummer dat Tirade wijdt aan de vorig jaar op zijn 54ste gestorven Erik Menkveld. Het gaat helemaal over leermeesters en leerlingen, druipt van de mooie poëzie en eindigt met een tirade van Menkvelds weduwe Maria Vlaar tegen de ‘vroegdood’: ‘De term vroegdood bestaat niet, maar nu ik het woord heb uitgevonden begrijpt iedereen wat ik ermee bedoel.’ Inderdaad.