Vliegen was ‘meer dan werk’ voor co-piloot Lubitz

Co-piloot Germanwings-vlucht

Volgens Lufthansa was Lubitz „honderd procent geschikt” om een vliegtuig te besturen. Maar was dat ook zo?

Het beeld dat oprijst uit de woorden van vrienden en bekenden over Andreas Lubitz (27) is dat van een aardige, sportieve en vrolijke kerel. Toch was hij het die dinsdag, volgens de Franse justitiële autoriteiten, als co-piloot de Airbus A320 met 149 anderen aan boord opzettelijk te pletter vloog tegen een bergwand in de Franse Alpen.

Op de vluchtrecorder is volgens justitie te horen hoe Lubitz rustig blijft ademhalen terwijl hij, nadat de gezagvoerder de cockpit heeft verlaten, de automatische piloot uitschakelt en het toestel laat dalen. En hoe hij daarna oproepen van de verkeerstoren in Marseille en de paniek buiten de gesloten deur van de cockpit totaal negeert.

Terwijl na de crash van Germanwingsvlucht 4U9525 iedereen eerst speculeerde over de mogelijke technische oorzaken, is nu de vraag: wie was de verdachte Andreas Lubitz eigenlijk en waarom zou hij tot zijn daad gekomen zijn? Waarbij inmiddels ook door Duitse experts gewaarschuwd wordt, dat het onderzoek naar de oorzaken van de crash nog lang niet is afgerond.

Lufthansa-chef Carsten Spohr, het moederbedrijf van Germanwings, maakte gistermiddag op een persconferentie geen enkel voorbehoud. Hij volgt de conclusies van het Franse onderzoek: de „eerste officier”, zoals co-piloten formeel worden aangeduid heeft het gedaan. Maar Lufthansa had geen enkele aanwijzing dat er met Lubitz iets loos was. Hij was „honderd procent geschikt om een vliegtuig te besturen”. Wel maakte Spohr melding van „een langere onderbreking” van de pilotenopleiding van Lufthansa in Bremen en in het Amerikaanse Phoenix, die Lubitz in 2008 begonnen was. De Lufthansa-baas zei verder geen toelichting te kunnen geven omdat het hier gaat om medische gegevens. En die zijn vertrouwelijk.

De Frankfurter Allgemeine Zeitung meldde gisteren echter op zijn website dat Lubitz destijds kampte met een burn-out en een depressie. Dat zou Lubitz hebben verteld aan een schoolvriendin in het stadje Montabaur in Rijnland-Palts in de buurt van Koblenz, waar hij vandaan kwam.

De moeder van de schoolvriendin vertelt dat haar dochter Lubitz („een lieve jongen”) nog voor Kerstmis gezien heeft en dat hij toen een heel normale indruk maakte. Over zijn daad zegt de vrouw: „Ik kan me dat alleen maar voorstellen als een psychologische kortsluiting.”

Psychologen die in verschillende media aan het woord komen zijn echter niet eenduidig. Een psycholoog zegt in Bild Zeitung dat mensen die anderen in de eigen dood willen meenemen, „waarschijnlijk honderd keer het filmpje in hun hoofd hebben afgespeeld voordat ze het doen”. Bild meldt vandaag ook dat het blad inmiddels beschikt over de „het geheime medische dossier van de amok-piloot”. Een psychiater die een consult geeft aan de Süddeutsche Zeitung meent dat gebruik van drugs niet moet worden uitgesloten. „Gebruik van chrystal meth kan plotseling psychotische toestanden veroorzaken”.

Voor Lubitz, die een appartement had in Düsseldorf maar nog bij zijn ouders woonde in Montabaur, was vliegen meer dan een beroep. En hij was er goed in: volgens de Avation Business Gazette werd hij in 2013, toen hij begon te vliegen bij Germanwings, opgenomen in de Airman Certification Database van de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA. Twee jaar geleden voldeed Lubitz kennelijk aan de strenge psychologische eisen om dit zogeheten Airline Transport Pilot Certificate (ATP) te verkrijgen. Wie manisch-depressief is, epileptisch, psychotisch of een andere persoonlijkheidsstoornis heeft, krijgt het certificaat niet.

Lubitz was al op veertienjarige leeftijd lid geworden van de vliegclub in zijn stad, de LSC Westerwald.

Nadat hij zijn pilotenopleiding had afgerond in 2012 werkte hij aanvankelijk eerst 11 maanden als vluchtbegeleider. Volgens Spohr is het niet ongebruikelijk dat geschoolde piloten een tijdje wachten op de functie waar ze voor zijn opgeleid. Toen Lubitz, zoals nu wordt aangenomen, zijn toestel uit elkaar liet spatten, had hij 630 vlieguren met de Airbus A320 gemaakt.

Zijn club plaatste woensdag, voordat bekend werd waarvan hij wordt verdacht, een in memoriam op de website. Daarin staat onder meer dat vliegen altijd al zijn droom was: „Hij kon zijn droom in vervulling laten gaan, de droom die hij nu zo duur met zijn leven betaalde.” Een vriend twitterde, volgens de Rhein-Zeitung, dinsdag na de crash dat hij de dag ervoor nog met Lubitz had gesproken „over wat we na je terugkeer allemaal gingen doen”.

Afgelopen najaar was Lubitz nog regelmatig op de vereniging geweest, om de noodzakelijke twintig uren te vliegen voor het behouden van zijn zweefvliegbrevet. Een lid van de club zegt tegen Die Zeit: „Hij was gelukkig met zijn baan bij Germanwings en het ging goed met hem.”

Terwijl in Haltern am See, waar zestien middelbare scholieren en twee leraren omkwamen die aan boord zaten van de rampvlucht, met afgrijzen en woede wordt gereageerd, heerst in Montabaur vooral ongeloof. Hoe kon deze sportieve jongen, die vorig jaar als een van de eersten eindigde bij de lokale halve marathon, de dood van 149 mensen op zijn geweten hebben?

Leden van de zweefvliegclub worden nu overal geciteerd over die vriendelijke jongeman, die „misschien soms een beetje stil” was. Maar, zegt een clubgenoot, hij was geliefd, en goed geïntegreerd in de vereniging waar hij altijd veel lol maakte. In ieder geval iemand met veel vrienden en dus totaal geen eenling.

Gisteren maakte minister Thomas de Maizière (Binnenlandse Zaken, CDU) bekend dat uit onderzoek van de inlichtingendienst blijkt dat er geen aanleiding is om te denken aan een terreurdaad. Niettemin zocht de politie gistermiddag in het appartement in Düsseldorf en de woning in Montabaur naar een mogelijk motief voor Lubitz’ daad.

De ouders van de co-piloot waren op dat moment, net als de nabestaanden van de slachtoffers, naar de Franse Alpen om in het reine te komen met deze ramp.