Inval transportinspectie om Uberpop te stoppen

De Inspectie wil Uber in het gareel krijgen door via inval inzage in administratie te eisen. Het bedrijf gaat door.

Uberpop is een doorn in het oog van officiële taxichauffeurs. Foto Koen van Weel/ANP

Zes busjes met zwaailichten stonden gistermiddag voor de deur van kantoorgebouw Spaces in het centrum van Amsterdam, waar taxi-app Uber zijn Nederlandse hoofdkantoor heeft. Twee busjes van de politie, vier van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Een inval. De strijd van de overheid tegen de dienst Uberpop gaat een nieuwe fase in. Vier vragen.

1 Vanwaar de inval?

Het van oorsprong Amerikaanse Uber biedt in Nederland drie diensten aan: Uber Black, Uber Lux en Uberpop. Het probleem zit bij Uberpop, een dienst waarbij particulieren na een selectie door Uber met hun eigen auto taxidiensten aanbieden via een app. De ILT en een rechter oordeelden eerder dat dat niet mag in Nederland omdat de chauffeurs niet voldoen aan de wettelijke eisen voor taxichauffeurs. Toch ging Uber door.

„Met deze inval willen we inzage krijgen in de totale omvang van de dienst Uberpop in Nederland, bijvoorbeeld het aantal chauffeurs, en hoeveel ritten ze maken”, zegt woordvoerder Yeter Atmaca. „Uber wilde geen medewerking verlenen aan ons onderzoek, dus was dit de enige manier.”

2 Wat vindt Uber er van?

De reactie van het bedrijf is duidelijk: „Dit is een poging concurrentie- en privacygevoelige bedrijfsdata in beslag te nemen. Dit is een waarschuwing aan internationale start-ups, technologiebedrijven en multinationals dat hun investeringen in Nederland wellicht niet welkom zijn en dat hun klantendata daar niet veilig is.”

„Uber is bereid duizenden banen te creëren in Nederland en de Nederlandse economie te versterken. Uber hoopt dat de overheid die voordelen ook ziet en innovatie omarmt in plaats van gevestigde belangen te beschermen die de keuzes van reizigers en bestuurders beperken”.

Staatssecretaris Wilma Mansveld van Verkeer (PvdA) vindt dat Uber zich niet moet aanstellen: „Innovatieve bedrijven krijgen ruimte en kansen in Nederland, maar wie de grenzen van de wet overschrijdt kan verwachten dat de inspectie hier tegen optreedt”.

3 Hoe is het zover gekomen?

Vorig jaar legde de Inspectie Leefomgeving en Transport Uber een dwangsom op van 10.000 euro per overtreding. Een rechter gaf de ILT daarover in december gelijk. Maar juridisch is de strijd nog niet beslist: er loopt een bodemprocedure van Uber tegen de inspectie.

De gevestigde belangen waar Uber het in zijn verklaring over heeft zijn taxicentrales en -chauffeurs. Enkelen van hen hebben de laatste tijd Uberpop-chauffeurs geïntimideerd. Eerder dit jaar protesteerden chauffeurs in Den Haag tegen de in hun ogen lakse houding van de ILT. De druk nam de laatste weken door de protesten en de publiciteit over de intimidaties flink toe om actie te ondernemen.

Nederland is zeker niet het enige land waar Uber aanloopt tegen protesten van taxichauffeurs en problemen met de overheid. Vorige week besloot een rechter in Frankfurt dat Uberpop in heel Duitsland verboden is. De lijst met landen waar Uber juridische strijd voert is lang.

4 Wat nu?

Na de inval waren er in Amsterdam nog steeds Uberpop-auto’s te bestellen. Uber gaat gewoon door. „Het is niet nieuw dat we van mening verschillen met de ILT. Vooralsnog zien we geen reden om te veranderen wat we doen. Wij wachten het oordeel in de bodemprocedure af”, zegt directeur Niek van Leeuwen. „Wel geven we de overheid nu toegang tot onze data.”

Waarschijnlijk komt het kabinet snel met voorstellen voor aanpassing van de taxiwet. Dat kan nog een interessante richtingenstrijd opleveren tussen de coalitiepartijen PvdA en VVD. De ILT valt onder PvdA-staatssecretaris Mansveld, die kritisch is op Uberpop. VVD-minister Henk Kamp van Economische Zaken heeft zich de laatste tijd juist positief uitgelaten over de taxi-app, al ging het dan over Uber Black, niet Uberpop.