opinie

    • Wilfred Takken

Hoe het voelt om een mens te doden

Beul demonstreert ophanging in Metropolis.

Toen ik op hertenjacht was in Montana, ging er ook een Vietnamveteraan mee die last kreeg van buck fever. Officieel betekent dat: de zenuwen die een onervaren jager krijgt als hij een hert ziet. Maar deze kolonel gebruikte het begrip ruimer: de zenuwen die je überhaupt krijgt van doodschieten.

De kolonel was een ervaren jager. Bovendien kende hij de oorlog. Maar toen hij een hert had doodgeschoten, raakte hij zo van streek dat een andere jager het dier moest ontweien (ter plaatse de ingewanden eruithalen). Later legde hij uit: buck fever ontstaat doordat de mens een instinctieve afkeer moet overwinnen om te kunnen doden. Het geweld, of de dreiging daarvan, zorgt voor een onaangename adrenalinevloed.

Hoe is het om te doden? Daarover gaat deze keer Metropolis. De buitenlandrubriek op NPO 3 laat filmpjes zien van plaatselijke vloggers en andere filmmakers uit de hele wereld, gecentreerd rond één thema. Dat levert kleurrijke exotische plaatjes op en bizarre verhalen. Meestal over seks en andere lichamelijke kwesties.

Zoals bekend was vroeger alles beter, zo ook Metropolis. Vroeger kreeg je alleen de buitenlandse reportages, tegenwoordig mixt de VPRO er redundante uitleg, Nederlandse items en Stef Biemans doorheen. Die praat hoog en slepend, als een bejaarde dame uit het oosten van het land, maar dat went. Nu heeft hij ook nog een zelfgebouwde selfiecam op zijn schouder waarmee hij zichzelf kan filmen. Goed voor de kijkcijfers, niet goed voor het programma.

Dat laat onverlet dat Metropolis wederom een indrukwekkende vangst heeft gedaan. Een Indiase beul demonstreert in zijn keuken hoe hij een mens ophangt, met zijn neef als voorbeeld. Een Rus doodde in dronken drift drie mannen in een café nadat ze zijn vriendin hadden beledigd. Een eenogige bokskampioen in Congo, die kindsoldaat is geweest, vertelt dat hij per ongeluk een tegenstander doodsloeg. En een Nederlandse arts haalt een euthanasiekit op bij de apotheek.

Al deze doders zijn stuk voor stuk een eigen documentaire waard. Eigenlijk zonde om ze maar een paar minuten te gebruiken in een luchtige rubriek. Je zou zoveel meer van ze willen weten.

Had de kolonel in Montana gelijk? Is de mens niet geboren om te doden? De Rus, de bokser, de arts en een Israëlische sluipschutter hebben veel last van het doden. De sluipschutter werd vooral ongerust toen hij er plezier in kreeg. Maar de Indiase beul vindt het mooi werk, hoewel hij wordt bedreigd en veracht: „Dit is geen moord, dit is gerechtigheid.” En een Amerikaanse militair vertelt dat de Talibaan een stelletje kinderverkrachters zijn, die dus best dood mogen.

Maar dat doden soms geoorloofd is, wil nog niet zeggen dat het aangenaam is. De Amerikaan zei ook dat soldaten plezier noch pijn beleven aan het doden: „Het is een overeenkomst tussen twee mensen die de wapens opnemen: ik probeer jou te doden en jij probeert mij te doden.” Misschien krijgen de meeste mensen inderdaad eerst last van buck fever als ze iemand moeten doden, maar is blijvende schade niet algemeen. En na de eerste hobbel wordt het doden gewoon, of soms zelfs aangenaam.

    • Wilfred Takken