Het zich uitbreidende Europa is een ballon die op knappen staat

Illustratie Sergei Elkin

Een grens trekken is als het begraven van de strijdbijl. De fout die lidstaten maken is dat ze grenzen opheffen in plaats van veiligstellen. Kijk naar de Krim, aldus de Franse schrijver en essayist Pascal Bruckner.

Niet de overdaad, maar het gebrek aan grenzen is debet aan de huidige malheur, of althans een deel daarvan, van Europa. Dat geldt vooral in het centrale en oostelijke deel, waar regio’s nu eens Duits, dan weer Pools, Russisch, Oekraïens, Oostenrijks-Hongaars waren, waar bestuursvormen veranderden, namen wijzigden en volkeren van huis en haard werden verdreven.

Na de annexatie van de Krim in 2014 vormt nu Oost-Oekraïne – toneel van een onafhankelijkheidsoorlog die wordt gesteund door Moskou – een voorbeeld van wazige grenzen die zich goed lenen voor alle mogelijke agressie. Het doel van het moderne Europa was om kleine staten te beschermen tegen de hebzucht van grote landen, om hun grenzen veilig te stellen, hun taal, hun identiteit en een of meer religies te beschermen.

Een grens is niet alleen een lijn die afbakent, maar ook een wond die kan bloeden en waarvoor mensen gestreden hebben. Sommige wonden worden littekens, andere gaan weer open. De fout bij de inrichting van Europa, is dat men grenzen wilde opheffen in plaats van die veilig te stellen, en dat allemaal onder de vlag van het federalisme, waarbij volken werden samengevoegd in een onduidelijk mengsel.

Lees verder (€)

Pascal Bruckner is een Franse schrijver en essayist. Dit is het ingekorte voorwoord bij de vertaling van ‘De aanval op de natiestaat’ van Thierry Baudet die deze week in Frankrijk uit komt.