Begrip dyslexie kan met het vuilnis mee

Illustratie Arcadio Esquivel

Dyslexie zorgt voor wildgroei aan behandelmethoden waar mensen met leesproblemen weinig aan hebben, aldus Victor van Daal (psycholoog en hoogleraar onderwijskunde aan Edge Hill University).

Als er één begrip rijp is voor de schroothoop, dan is het wel ‘dyslexie’. Er is van alles mis met dit begrip. Er bestaat geen overeenstemming over wat het begrip inhoudt. Onder ‘dyslexie’ verstaat men alles tussen aan de ene kant problemen met het lezen van losse woorden tot en met leesproblemen die voorkomen samen met motorische problemen.

Je zou verwachten dat zulke uiteenlopende opvattingen over wat dyslexie is, vooral onder leken voorkomt, maar niets is minder waar: door wetenschappers zijn al vele verschillende ‘definities’ voorgesteld in de laatste 150 (!) jaar. Het begon met observaties door medici van gevallen met ‘onverwachte’ leesproblemen, dat wil zeggen dat alles ‘normaal’ was aan het kind, maar dat het slechts met de grootst mogelijke moeite of helemaal niet leerde lezen. Later werd met dyslexie een discrepantie tussen leesprestatie en IQ bedoeld. Rare definitie, als je weet dat leren lezen niets met intelligentie te maken heeft.

Toen er vanaf de jaren zestig een stroom van wetenschappelijk onderzoek op gang kwam, werd de definitie ‘bij uitsluiting’ populair: een zwakke leesprestatie bij uitsluiting van intellectuele of zintuiglijke beperkingen, socio-economische achterstand, slecht onderwijs of, bijvoorbeeld, gedragsproblemen. Wat is het dan wel, zou je kunnen vragen.

Lees verder (€)