Dit is wat je moet weten over de inval bij Uber

File illustration picture showing the logo of car-sharing service app Uber on a smartphone next to the picture of an official German taxi sign in Frankfurt, September 15, 2014. A Frankfurt court earlier this month instituted a temporary injunction against Uber from offering car-sharing services across Germany. San Francisco-based Uber, which allows users to summon taxi-like services on their smartphones, offers two main services, Uber, its classic low-cost, limousine pick-up service, and Uberpop, a newer ride-sharing service, which connects private drivers to passengers - an established practice in Germany that nonetheless operates in a legal grey area of rules governing commercial transportation. REUTERS/Kai Pfaffenbach/Files (GERMANY - Tags: BUSINESS EMPLOYMENT CRIME LAW TRANSPORT) Foto Reuters

Het moet een A-Team-achtig beeld zijn geweest toen ze aankwamen. Zes busjes met zwaailichten staan donderdagmiddag voor de deur van kantoorgebouw Spaces in het centrum van Amsterdam, waar taxi-app Uber zijn Nederlandse hoofdkantoor heeft. Twee zijn van de politie en vier van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Het is duidelijk: hier is een inval bezig. De strijd tegen de illegale dienst Uberpop gaat een nieuwe fase in. Vier vragen.

1. Vanwaar deze inval?

Het van oorsprong Amerikaanse Uber biedt in Nederland drie diensten aan: Uber Black, Uber Lux en Uberpop. De pijn zit bij Uberpop: dat is een dienst waarbij particulieren na een selectie door Uber zelf hun auto kunnen gebruiken om taxi-diensten aan te bieden via een app. De ILT en een rechter oordeelden eerder dat dat niet mag in Nederland omdat de chauffeurs niet voldoen aan de wettelijke eisen voor taxi-chauffeurs. Toch ging Uber door.

“Met deze inval willen we inzage krijgen in de totale omvang van de dienst Uberpop in Nederland, bijvoorbeeld het aantal chauffeurs, en hoeveel ritten ze maken,” zegt woordvoerder Yeter Atmaca. “Uber wilde geen medewerking verlenen aan ons onderzoek, dus was dit de enige manier.”

2. Wat vindt Uber er zelf van?

De reactie van Uber laat weinig aan de verbeelding over:

“Dit is een poging concurrentie- en privacygevoelige bedrijfsdata in beslag te nemen. Dit is een waarschuwing aan internationale start-ups, technologiebedrijven en multinationals dat hun investeringen in Nederland wellicht niet welkom zijn en dat hun klantendata daar niet veilig is.”

“Uber is bereid duizenden banen te creëren in Nederland en de Nederlandse economie te versterken. Uber hoopt dat de overheid die voordelen ook ziet en innovatie omarmt in plaats van gevestigde belangen te beschermen die de keuzes van reizigers en bestuurders beperken.”

Staatssecretaris Wilma Mansveld van Verkeer vindt dat Uber zich niet moet aanstellen: “Innovatieve bedrijven krijgen ruimte en kansen in Nederland, maar wie de grenzen van de wet overschrijdt kan verwachten dat de inspectie hier tegen optreedt.”

3. Hoe is het zover gekomen?

Vorig jaar legde de ILT Uber een dwangsom op van 10.000 euro per overtreding. Een rechter gaf de ILT daarover in december gelijk. Maar juridisch is de strijd nog niet beslist: momenteel loopt een bodemprocedure van Uber tegen de ILT. Intussen gaat Uber door met Uberpop.

Die gevestigde belangen waar Uber het in zijn verklaring over heeft zijn taxicentrales en -chauffeurs. Enkele van hen hebben de laatste tijd Uberpop-chauffeurs geïntimideerd. Eerder dit jaar protesteerden chauffeurs in Den Haag tegen de in hun ogen lakse houding van de ILT. De druk nam de laatste weken door de protesten en de publiciteit over de intimidaties flink toe om actie te ondernemen.

Nederland is overigens zeker niet het enige land waar Uber tegen protesten van taxichauffeurs en problemen met de overheid aanloopt. Vorige week besloot een rechter in Frankfurt dat Uberpop in heel Duitsland verboden is. De lijst met landen waar Uber juridische strijd voert is lang.

4. Wat nu?

Ook na de inval waren er in Amsterdam nog steeds Uberpop-auto’s te bestellen. Uber gaat gewoon door. “Het is niet nieuw dat we van mening verschillen met de ILT. Vooralsnog zien we geen reden om te veranderen wat we doen. Wij wachten het oordeel in de bodemprocedure af,” zegt directeur Niek van Leeuwen. “Wel geven we de overheid nu toegang tot onze data.”

Waarschijnlijk komt het kabinet binnenkort met voorstellen voor aanpassing van de taxiwet. Dat kan nog een interessante richtingenstrijd opleveren tussen de coalitiepartijen PvdA en VVD. De ILT valt onder de verantwoordelijkheid van staatssecretaris Mansveld, die kritisch is op Uberpop. VVD-minster Henk Kamp van Economische Zaken heeft zich de laatste tijd juist positief uitgelaten over de taxi-app, al ging het dan over Uber Black, niet Uberpop. Op een politiek oordeel wilde de ILT niet langer wachten. Ze zet nu grof geschut in om te voorkomen dat Uber doorgaat met de illegale dienst.