Zo opwindend was Windows nog nooit

Wat mankeert Microsoft? Afgelopen week liet het bedrijf weten dat het gratis upgrades naar het nieuwe besturingssysteem Windows 10 zal weggeven aan mensen die een illegale kopie gebruiken. Zou de filantropische geest van oprichter Bill Gates (dankzij Windows de rijkste man op aarde) neergedaald zijn over de grootste softwaremaker ter wereld?

Het is even geleden dat Windows zoveel opwinding veroorzaakte. De laatste keer dat mensen bij de computerwinkel in de rij stonden voor een nieuwe Windows-versie waren Wim Kok en Bill Clinton nog de baas.

Windows 95, 98, 2000 en XP, dat waren besturingssystemen die echt iets nieuws brachten. De pc was nog niet doorgedrongen tot alle hoeken van de samenleving: Wim Kok richtte zijn muis als afstandsbediening op het scherm, Clinton verstuurde tijdens acht jaar presidentsschap niet meer dan twee mails. En daar is hij trots op.

Nu draagt iedereen een computer in de binnenzak. Windows, ooit dominant op de pc, werd underdog in de mobiele wereld waar Android en iOS de lakens uitdelen.

Het verzoenende gebaar jegens Windows-piraten kwam naar buiten op een conferentie in China, het land waar honderden miljoenen pc’s draaien op illegale software. Voormalig topman Steve Ballmer zei in 2011 al dat Microsoft meer verdient aan 17 miljoen Nederlanders dan aan 1,3 miljard Chinezen.

Het is een kentering in de strategie van het bedrijf dat een bloedhekel heeft aan knutselaars die de hele buurt voorzien van gratis Windows-cd’s. Microsoft bedacht daarvoor de strenge genuine-validatie, een lakmoesproef die bepaalt of je pc Goed of Fout is.

Echt opwindend is Windows al lang niet meer. In oktober 2012 probeerde Ballmer het nog één keer bij de presentatie van Windows 8 in New York. Exciting Day, stond er op het scherm. Dat viel tegen.

Windows RT, een variant op Windows 8 voor goedkope tablet pc’s, is inmiddels dood en begraven. Microsoft had ook drie versies nodig (Windows 8, 8.1 en 10) om erachter te komen dat gebruikers zélf willen bepalen of ze naar een bureaublad of een rij gekleurde tegeltjes willen kijken.

Nu Steve Ballmer is opgestapt gooit de nieuwe topman Satya Nadella het over een andere boeg. Hij beschouwt Windows niet als een los product dat winst moet maken maar als een laagdrempelige dienst die klanten naar een betaald abonnement op Office 365 of Skype lokt. Nadella zet net zo makkelijk concurrerende besturingssystemen (Android, iOS) in om zieltjes te winnen voor de Microsoftreligie. En met succes.

Het beste bewijs dat Windows aan relevantie verliest: de prijs keldert. In 2009 betaalde je voor een upgrade naar Windows 7 nog 120 euro. In 2012 kostte de upgrade naar Windows 8 drie tientjes. Windows 10, gepland voor deze zomer zal een gratis upgrade zijn voor mensen die nu met Windows 7 of 8.1 werken.

Windows 10 wordt niet helemaal gratis. Als je een nieuwe pc koopt zit de licentie in de aankoopprijs verwerkt. Zakelijke klanten betalen ook voor upgrades. Bedrijven vernieuwen sowieso alleen met het pistool op de borst, als Microsoft dreigt de ondersteuning van oude versies te stoppen.

Softwarepiraten kunnen straks een nieuw leven beginnen. Onder Windows 10 zijn ze beter beschermd tegen gaten die in oude besturingssystemen sluipen. Daar is de hele mensheid mee geholpen: pc’s met illegale software worden vaak gekaapt door botnets die het web terroriseren.

Maar een echt generaal pardon is het niet. Illegale Windows-versies blijven na de upgrade herkenbaar als ‘niet-valide’. Een piraat blijft een piraat, al gebruikt ie Windows 10.