Verpulverd tot slechts splinters

De berging van slachtoffers en het onderzoek gaan moeizaam in het moeilijk toegankelijke rampgebied in FranseAlpen.

Boven: Een politiehelikopter boven de plek in de Franse Alpen waar het toestel gisterochtend neerstortte. Midden:Gendarmes bestuderen een kaart van het rampgebied. Onder:Bij de school in Duitsland die bij de ramp 16 leerlingen verloor. Foto’s AFP, Reuters en EPA

Aan het eind van een voor de hulpverleners frustrerend stille nacht – door de duisternis moest de zoekactie worden gestopt – klinkt sinds vanmorgen vroeg boven de Vallée de l’Ubaye weer onophoudelijk het sonore gebrom van rondcirkelende helikopters. Ze vliegen af en aan van het stadje Seyne-les-Alpes om brandweermannen, gendarmes en speciale berghulpverleners naar de plek te brengen waar vlucht 4U9525 zich in de rotsen boorde.

Maar de vraag is wat de vanuit de hele regio aangerukte hulptroepen ter plaatse kunnen doen. „De omstandigheden zijn buitengewoon gecompliceerd”, erkent dokter Frédéric Petitjean, medisch hoofd van de reddingsteams uit het departement Alpes-de-Haute-Provence. De arts was gisteren als een van de eerste hulpverleners ter plaatse. Hij zag dat er voor de inzittenden „geen enkele hoop” meer was, toen hij laag door de kloof vloog waar het toestel van Germanwings neerkwam.

Reddingswerk valt niet te verrichten, zegt hij. Dus alles draait nu om het bergen van de lichamen en het onderzoek naar de oorzaken. Bij de eerste „menselijke resten” die zijn team gisteren aantrof, zijn meteen vaantjes gezet, om ze weer snel te kunnen terugvinden. „De berging van de slachtoffers heeft prioriteit”, zei een woordvoerder van het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken. Maar helikopterpiloot Xavier Roy, die de luchtoperaties coördineert, zei eind van de ochtend tegen de regionale krant Le Dauphiné dat ook vandaag „geen enkel lichaam gerepatrieerd kan worden”.

Hoewel er een beetje natte sneeuw is gevallen bij de rampplek, is het weer niet het grootste obstakel. „Er zijn geen paadjes, de hellingen zijn onstabiel en glad”, zegt Petitjean. „Ook voor hulpverleners is de reddingsoperatie gevaarlijk.” Het kan volgens hem „dagen, of misschien zelfs weken” gaan duren voordat alle slachtoffers gevonden zijn. Pas daarna kunnen de brokstukken, die „verspreid zijn over twee tot vier hectare” en „nauwelijks als vliegtuigonderdelen herkenbaar zijn” worden opgeruimd.

Gisteravond laat trok leen team van vijftig gendarmes te voet de bergen in om een voetpad „te vinden of te maken”. Dat zou de hulpverlening moeten vergemakkelijken. „Met veel helikopters tegelijk boven een smalle kloof vliegen is riskant”, zegt een plaatselijke politiewoordvoerder, verwijzend naar een recent ongeluk in Argentinië met helikopters van een Franse realityshow.

De door ingevlogen pers en autoriteiten overdonderde inwoners van het zo’n 1.500 zielen tellende Seyne noemen het gebied achter de besneeuwde bergtoppen ‘le milieu de nulle part’ de middle of nowhere. „Zelfs jagers komen daar normaal gesproken niet”, zegt de gepensioneerde Rémi voor de deur van de bakkerswinkel. „Er is geen enkele reden om daarheen te gaan. Zelfs de rotsen zijn er niet mooi, die zijn pikzwart.” Die kale rotsen liggen nu bezaaid met vliegtuigresten. Een gendarme, die vanmorgen op de rampplek was, is zwaar onder de indruk. „Wat ik daar gezien heb…”, begint hij tegen collega’s die bij de plaatselijke Mairie staan om de aankomst van president Hollande, bondskanselier Merkel en de Spaanse premier Rajoy in goede banen te leiden. „Een heel vliegtuig verpulverd tot miljoenen splinters.”