Column

Misdaad opdienen met een glunderende blik

Een slachtoffer van een overval inMisdaadmeter.

Op de dag dat de gezusters Holleeder hun grote broer erbij lapten, lanceert AVRO-TROS een nieuw misdaadprogramma: Misdaadmeter. Gecombineerd met Opsporing verzocht, dat eraan voorafgaat, zit je zo de hele dinsdagavond in de overvallen en inbraken.

Een avondje misdaad, daar blijf je voor thuis. Gisteren waren er zo’n vijftien misdaadprogramma’s op tv, fictie meegerekend. De misdaden en het gevoel van onveiligheid nemen af, maar de aandacht neemt alleen maar toe. Na afloop controleerde ik wel even extra de buitendeuren.

In Opsporing verzocht blijkt dat het boeiende genre van de nagespeelde misdaden wordt verdrongen door de opnames van bewakingscamera’s. Die moeten nu werkelijk overal zitten: de meeste getoonde overvallen zijn uit verschillende hoeken gefilmd en als een vluchtende overvaller de hoek om gaat, dan wordt hij opgepikt door een andere camera.

Hoe gruwelijk de misdaden ook zijn, presentatrice Anniko van Santen dient ze op met een olijke twinkeling in haar licht loensende ogen. Van Santen heeft jarenlang kinder- en dierenprogramma’s gedaan, en daarin mag je stralen zoveel je wilt, maar hier werkt het wat vervreemdend. Het glunderen van Anniko hangt samen met de pogingen om het positief houden. Dus krijgen we ter afwisseling een reeks opgeloste zaken en een luchtig item over een oplichtersduo. Zo nu en dan krijgen de misdadigers ook eens een complimentje: „Hij sprak goed Nederlands.”

Misdaadmeter brengt een rubriek van dagblad AD naar televisie. De sfeer is die van Opsporing verzocht; Jaap Jongbloed, Gijs Rademaker en de decorkleuren komen van EenVandaag. In cijfers krijgen we te zien in welke gemeentes en regio’s de meeste inbraken plaatsvinden. De landkaartjes op het touch screen, met de dalende en stijgende percentages, doen denken aan verkiezingsavond.

Vreemd dat beide programma’s ondanks de spectaculaire onderwerpen toch zo’n suffe uitstraling hebben. Ook Misdaadmeter worstelt met het mixen van ellende en een positieve toon. De misdaden worden zo verontrustend mogelijk gebracht, met veel geweld en weerloze bejaarden, maar daarnaast krijgt de politie alle ruimte voor een positieve boodschap: dankzij de politie is het inbraakcijfer gedaald van 92.000 in 2012 naar 72.000 in 2014. Het oplossingspercentage steeg maar liefs van 9 procent naar 11 procent.

Nu mag onderzoeksjournalist Jeroen de Vreede van het AD heel eventjes het woord. Hij heeft wat kanttekeningen bij het promotiepraatje van de politie: het oplossingspercentage is nog steeds heel laag en in 2009 zaten we ook op 72.000 inbraken. Volgens hem schommelen die cijfers, maar dalen ze niet.

Veel te negatief, die insteek van de AD-journalist dus die komt mooi niet meer aan het woord deze uitzending.

Je vraagt je ook af wat de invloed is van de politie op het dalende misdaadcijfer. Maandag kwam de ontgoochelde oud-rechercheur Michiel Princen in RTL Late Night zijn boek promoten. Dat gaat over de matige prestaties van de recherche. Het trefwoord is gezapigheid. De recherche dient als uitrustbaantje voor vermoeide straatagenten.