Liever spartaanse moslim dan losbandige christen

Haar vader zat onder zijn regime in de cel. Toch steunt schrijfster Lola Shoneyin Muhammadu Buhari. Hij moet de corruptie terugdringen.

Een Nigeriaan demonstreert voor de partij APC van Buhari en Osinbajo FOTO Akintunde Akinleye/REUTERS

Als schrijfster Lola Shoneyin aan de tijd denkt dat Muhammadu Buhari Nigeria bestuurde, denkt ze aan de zes maanden dat haar vader door zijn regime werd opgesloten. Dan herinnert ze zich de geluiden zoals haar vader ze later aan de ontbijttafel beschreef. Het gesleep van boeien en kettingen over de koude betonvloer. Het zachte geneurie van de gevangenen, in de vroege ochtend op weg naar het executiepeloton. Ze houdt even stil. En begint hun dodenmars te zingen:

‘Ik ga met hem

Naar het land van glorie

Ik ga met hem naar het land van geluk

Als deze wereld mij niet wil, dan ga ik maar met Jezus

Naar het land van glorie.’

Het was 1984 en Buhari had juist met een groep militairen de macht gegrepen in Nigeria. Lola Shoneyin was tien. Onder de vlag van zijn ‘oorlog tegen ongedisciplineerd gedrag’ liet hij honderden van corruptie verdachte zakenlui en politici oppakken. 700.000 migranten werden het land uit gezet. Met zwepen dwongen soldaten wachtende forenzen tot het vormen van keurige rijen bij de bushalte. Drugsgebruikers en -handelaren werden geëxecuteerd. De persvrijheid verdween. Journalisten en artiesten zoals de zanger Fela Kuti werden vastgezet. Ambtenaren die te laat op hun werk kwamen, werden ontslagen of publiekelijk vernederd.

Haar vader werd door een van Buhari’s gouverneurs opgepakt omdat hij de regering geld schuldig zou zijn. Toen hij ontkende en weigerde te betalen, werd hij vastgezet. Die zes maanden achter de tralies maakten een andere man van hem. „Als het eten op tafel kwam, begon mijn vader ineens te klappen. Dat is wat ze in de gevangenis altijd deden”, beschrijft Shoneyin die eerste avonden na haar vaders vrijlating.

Nu is Buhari 73 jaar en heeft hij zich opnieuw kandidaat gesteld voor het presidentschap bij de verkiezingen van zaterdag aanstaande. Niet alleen voorspellen de laatste peilingen dat hij grote kans maakt zittend president Goodluck Jonathan op te volgen, ook heeft Shoneyin besloten Buhari en zijn partij All Progressive Congress (APC) in woord en daad te steunen.

Dictator

De bekroonde dichteres en schrijfster volgde Buhari wekenlang op zijn campagne door Nigeria. De sterke man die haar vader vastzette, is waar Nigeria behoefte aan heeft, vindt ze. „Ik heb hem verteld over mijn vader en hij was er bedroefd over. Maar dat was toen. We moeten nu actie ondernemen tegen corruptie. Het is aan alle kanten duidelijk dat de president die we nu hebben, dat niet gaat doen. Hij heeft vijf jaar de tijd gehad en heeft gefaald”, zegt ze in haar huis in Lagos. „Buhari is streng. Je zou hem een dictator kunnen noemen. Dat was hij ook in de jaren van het militaire regime. Maar die strengheid is precies wat we nu nodig hebben.”

Ook haar vader, nu 87, steunt Buhari. Hij is actief lid van de adviesraad van APC. „Net als veel Nigerianen was mijn vader bedroefd toen hij president Goodluck Jonathan hoorde zeggen dat diefstal geen corruptie is”, schreef Shoneyin onlangs in de Britse krant The Guardian. Met 24 procent werkloosheid zijn de kansen voor jonge mensen beperkt en dat maakt hen een gemakkelijke prooi voor de militanten in het zuiden en religieuze fundamentalisten in het noorden.”

De hele wereld mag nu weten dat de schrijfster en haar vader zich bedacht hebben. Maar niet iedereen in de familie deelt hun opvatting. Shoneyin is getrouwd met de zoon van de dichter en schrijver Wole Soyinka, die in 1986 de Nobelprijs voor Literatuur won. Schoonvader Soyinka waarschuwde Nigeria voor Buhari, die al eerder pogingen deed terug in het zadel te komen, in 2001, in 2003, 2007 en 2011.

In een opiniestuk in 2007 beschuldigde Soyinka het voormalige regime-Buhari van schertsrechtspraak en het meten met „twee, drie, meerdere maten” bij de bestrijding van corruptie. Zo liet zijn douane toe dat een emir uit een noordelijke deelstaat 53 miljoen dollar het land binnenbracht, terwijl de grenzen voor de rest van de bevolking gesloten waren. Zelfs koeien mochten de grens niet over.

„Als je ongedisciplineerd gedrag wilt aanpakken, moet je zelf het goede voorbeeld geven. Daden spreken luider dan woorden”, schreef Soyinka. „Hem aanprijzen als het alternatief is deerniswekkend naïef. Het verleden telt wel degelijk.”

Miljarden aan olieopbrengsten

Zijn schoondochter kent die woorden. Maar de tijd van junta’s is al zestien jaar voorbij en Buhari is volgens haar veranderd. Dat herhaalt hij zelf ook in zijn campagnes en interviews. Maar zijn imago als de spartaanse moslim uit het noorden vent hij uit in zijn strijd tegen de losbandige christen uit het zuiden, Goodluck Jonathan.

„Corruptie drijft dit land naar de afgrond”, roepen radiospotjes. „Waarom verdwenen 20 miljard dollar aan olieopbrengsten spoorloos? Waarom is Boko Haram beter bewapend dan het leger? Waarom leeft 70 procent van de Nigerianen in armoede?”

Het verlangen naar de terugkeer van een sterke man zegt misschien meer over het falen van president Jonathan dan over Buhari. Nigerianen zijn als kinderen, zegt Shoneyin, voormalig lerares. „Ze geven de voorkeur aan een strenge leraar die duidelijke grenzen stelt. Buhari is niet ideaal. Maar op dit punt in onze geschiedenis is hij de leider die we nodig hebben.”