‘Exit drijft Griekenland in de armen van Russische beer’

Een Grieks vertrek kan volgens econoom Nouriel Roubini het einde van de euro en zelfs van de EU inluiden. „Is dat het allemaal waard?”

Econoom en hoogleraar Nouriel Roubini: „Europa moet samen blijven.” Foto Bloomberg

Wordt het een Grexit, komt alles net op tijd goed of moeten we vrezen voor een Graccident? Terwijl de Griekse regering de laatste euro’s uit de schatkist schraapt om eind deze maand 1,7 miljard euro aan lonen te kunnen betalen en 450 miljoen af te lossen aan het Internationale Monetaire Fonds, groeit de ongerustheid op de financiële markten over een calamiteit die, bedoeld of onbedoeld, het land uit de euro veegt.

Nouriel Roubini, de Amerikaanse hoogleraar en adviseur die beroemd werd door zijn correcte voorspelling van de financiële crisis, is er niet gerust op, bleek gisteren tijdens een vragensessie met beleggers op een bijeenkomst van vermogensbeheerder BNY Mellon in Parijs. Europa moet er, zei hij , alles aan doen om te voorkomen dat Griekenland het eerste scheurtje wordt in de ontrafeling van Europa, en Athene vervolgens „in de armen terechtkomt van de Russische beer.”

Hoe een Grexit à la Roubini in zijn werk gaat? Het geld raakt op, er worden kapitaalscontroles ingesteld waardoor er geen geld meer het land in of uit kan. De regering geeft wissels uit, een soort van parallel geld waarmee burgers worden betaald en zij elementaire levensbehoeften kunnen betalen. Dat parallele geld is de kiem van een nieuwe drachme en alle binnenlandse vorderingen en schulden van Griekenland worden daarin omgezet. Griekenland stopt met het betalen van rente en aflossing op alle buitenlandse schulden, banken gaan dicht. „De financiële schok zou zeer zwaar zijn, de nieuwe munt keldert en na verloop van tijd volgt herstel. Maar pas na een diepe economische crisis.”

Het risico van een Grieks vertrek is volgens Roubini dat de euro niet langer voor eeuwig is. „Het risico is dat beleggers de euro niet langer zien als een levensvatbaar project, maar meer als een stelsel van vaste wisselkoersen dat doorbroken kan worden.” De beroemde belofte uit 2011 van topman Draghi van de Europese Centrale Bank om „alles wat nodig is” te doen – hetgeen destijds de rust terugbracht in de eurocrisis – is niet langer geloofwaardig. En als vervolgens de Britten in een referendum besluiten de EU vaarwel te zeggen, kan Europa zelf de reputatie krijgen van „een zinkend schip” en kunnen er meer dominostenen vallen. Roubini wijst op de opkomst van anti-euro- en anti-Europapartijen, ook in Duitsland. In de buitenwereld krijgt een Grieks vertrek gevolgen voor de financiële markten, waar de koersen onderuitgaan.

Het is, stelt Roubini, dan ook van het grootste belang dat een Grieks vertrek wordt voorkomen. „Europa moet samen blijven. Rusland wordt agressiever. China en de Verenigde Staten zijn grote machten in het internationale speelveld. Duitsland alleen is daarmee vergeleken een politieke dwerg.” De oplossing zal volgens hem moeten komen van een herschikking van de Griekse schulden, naar voorbeeld van het plan-Brady uit de jaren 80 waarmee de schuldencrisis van Latijns-Amerikaanse landen werd opgelost. Daarbij konden schuldeisers kiezen tussen twee soorten nieuwe schuldpapieren: één waarvan de hoofdsom fors werd afgeschreven, maar die een relatief hoge droeg. Of één waarvan de hoofdsom intact bleef maar waarop de rente zeer laag was. In het Griekse geval gaat het hoofdzakelijk om EU-landen, Europese instellingen en de ECB. Een soortgelijke operatie werd overigens al uitgevoerd bij de eerst Griekse schuldsanering in 2011.

Dat zal pijn doen, maar het alternatief is volgens Roubini afschrikwekkender. „Griekenland is slechts 2 procent van de economie van de eurozone. Is dat het allemaal waard?”