Budgetmaatschappijen zijn niet onveiliger

de vliegtuigcrash in Zuid-Frankrijk Als je binnen, van of naar Europa vliegt, dan kun je ervan opaan dat vliegtuigen veilig zijn.

Foto Claude Paris/AP

1 Hoe staat Germanwings bekend?

Germanwings is een zogeheten budgetmaatschappij, een Duitse prijsvechter, met Keulen als thuisbasis. De maatschappij bestaat sinds 2002 en werd zes jaar geleden overgenomen door het veel grotere Lufthansa. Met een vloot van ongeveer 80 toestellen vliegt Germanwings op 110 bestemmingen. Dat zijn bestemmingen binnen Europa, waaronder Amsterdam.

Lufthansa heeft grote plannen met Germanwings. De lowcost-tak moet worden omgetoverd tot Eurowings. Die zou de concurrentie in Europa aan moeten gaan met populaire prijsvechters als Ryanair en Easyjet. Germanwings staat als veilig bekend: tot gisteren had Germanwings nog nooit een ongeluk gehad.

2 Is de kans op een ongeluk groter bij zo’n lowcost-maatschappij?

Nee, zegt luchtvaartexpert Joris Melkert van de TU Delft. Absoluut niet. „Alle maatschappijen moeten aan dezelfde wettelijke regels voldoen. Daar word je op gecontroleerd door de Europese luchtveiligheidsorganisatie.”

Maar zoeken prijsvechters niet eerder de grens op? In 2012 klaagden piloten van Ryanair nog dat ze werden gedwongen om met zo min mogelijk brandstof te vliegen. Ryanair ontkende. Ook voor brandstof gelden wettelijke regels, zegt Melkert. „Daar moeten budgetmaatschappijen zich gewoon aan houden.” En Germanwings zal volgens Melkert al helemaal geen risico’s nemen, omdat de maatschappij onder Lufthansa valt. „Een goede reputatie is Lufthansa veel te veel waard.”

Eigenlijk is de uitdrukking ‘low cost’ slecht gekozen. Het is niet alsof je minder betaalt voor hetzelfde. „Elke maatschappij wil natuurlijk zo goedkoop mogelijk vliegen”, zegt luchtvaartexpert en oud-verkeersvlieger Benno Baksteen. „Dit soort budgetmaatschappijen biedt gewoon een ander product aan dan de ‘reguliere’ vliegmaatschappijen.” Ze bezuinigen op luxe en vliegen op en neer naar één bestemming. Ze hoeven geen netwerk te onderhouden waarmee je de hele wereld over kunt. Dat bespaart in kosten, want zo hoeven er bijvoorbeeld nooit koffers te worden overgezet.

Is er dan geen enkele luchtvaartmaatschappij waarbij je meer risico loopt dan een ander? Een ticket dat je beter niet kunt boeken? „Niet als je van of naar Europa vliegt”, zegt Baksteen. „Hier ontloopt het elkaar niet. De veiligheidsvoorwaarden zijn volledig op elkaar afgestemd.” Maar vlieg je bijvoorbeeld binnen Afrika, Rusland of Zuid-Amerika, dan kan het best weleens een ander verhaal zijn.

3 Het gecrashte toestel was 25 jaar oud. Is dat wel normaal?

Toestellen zoals deze gaan lang mee. De leeftijd van 25 maakt van deze Airbus een oudje, maar wel ruim binnen de grenzen van het toelaatbare. Vliegtuigen worden uitzonderlijk goed onderhouden, zegt Baksteen: „Dagelijkse checks en eens in de zoveel jaar worden ze volledig uit elkaar gehaald en zo’n beetje opnieuw opgebouwd.” Zo’n ‘grote beurt’ had dit toestel in 2013 nog gehad.

De reden dat maatschappijen nieuwe toestellen aanschaffen is vooral uit kostenefficiëntie, want nieuwer betekent zuiniger. Dus niet omdat de oude niet meer goed werken. „In Zuid-Amerika of Afrika kun je nog in vliegtuigen zitten van veertig of vijftig jaar oud, ook die doen het meestal nog prima.”

Bovendien zegt leeftijd niet alles over slijtage. „Het zegt mij als deskundige niet zoveel”, zegt Melkert van de TU Delft. Het gaat volgens hem om het aantal vlieguren, starts en landingen. Over het gisteren gecrashte toestel zijn die gegevens nog niet bekend.

Het gisteren gecrashte toestel was een Airbus A320, een van de populairste vliegtuigen ter wereld. Er zijn op dit moment ongeveer 3.600 toestellen van dit type in gebruik. Lufthansa heeft nog zo’n honderd stuks in bestelling staan. De A320 staat bekend als een betrouwbaar vliegtuig met, volgens persbureau Reuters, zo’n 0,14 fatale ongelukken per miljoen vluchten. Dat is ver onder het wereldwijde gemiddelde van 0,76.

De Airbus A320 werd in 1988 in gebruikgenomen. Sindsdien zijn er negen dodelijke ongevallen met toestellen van dit type geweest, meldt website Airsafe – de ramp van gisteren niet meegeteld. Het vliegtuig van AirAsia dat op 28 december 2014 in de Javazee stortte met 162 mensen aan boord was ook een Airbus A320.

4 Zijn er steeds meer vliegtuigongelukken?

Dat voelt misschien zo, maar nee. Vliegen wordt zelfs steeds veiliger. Vorig jaar was zelfs het veiligste vliegjaar ooit, volgens de wereldwijde organisatie van luchtvaartmaatschappijen IATA.

De cijfers: 38 miljoen vluchten, 73 ongelukken waarvan 12 dodelijk. Let wel: MH17 is niet meegeteld omdat het volgens IATA niet om een ongeluk gaat. Maar ook als je MH17 wel meetelt, ligt het aantal ongelukken veel lager dan in eerdere jaren. Zo waren er tussen 2009 en 2013 gemiddeld 86 ongelukken per jaar, waarvan 19 met dodelijke slachtoffers.

De meeste ongelukken gebeuren overigens niet hoog in de lucht, zoals bij de crash in Frankrijk, maar tijdens het opstijgen en landen.

    • Thomas Rueb
    • Tom Vennink