We waren nooit één, maar altijd twee

Lisa-Kainde en Naomi Diaz (20) vormen samen Ibeyi en maken spirituele soul. De Frans-Cubaanse tweelingzusjes verschillen onderling sterk. „We kunnen dezelfde dingen zeggen, maar totaal anders begrijpen.”

Ibeyi bestaat uit de tweelingzussen Naomi (links) en Lisa-Kainde Diaz (rechts) Foto Andreas Terlaak

‘Zonder háár zou het niet kloppen.” Lisa-Kainde Diaz (20) wijst opzij, naar haar zusje Naomi (20) die met haar lichte ogen voor zich uit staart. „Mijn muziek zou zonder haar niet interessant zijn. En ik kan me ook niet voorstellen dat ik dít allemaal in mijn eentje zou doen.”

Ze wijst om zich heen. Even staat de hotellobby symbool voor de overweldigende aandacht die de Frans-Cubaanse tweeling ten deel valt. Er zijn veel Europese optredens, zoals begin dit jaar op het Eurosonic-showcase festival. Ze konden optreden bij de BBC-show van Jools Holland. De airplay is veelvuldig, de media-aandacht groot. Allemaal „très cool”, knikken ze.

Nog maar drie jaar geleden vonden ze elkaar in het maken van muziek. Nu zijn de tweelingzusjes Naomi Diaz en Lisa-Kainde Diaz, samen Ibeyi, een van de meest intrigerende nieuwe acts in de Europese pop. Hun diepe, minimale soort spirituele soul op het net verschenen debuutalbum Ibeyi bedwelmt. In kleine klankschilderijen zingen de zusjes liedjes in mystieke metaforen. Hun mooie, hoge tweestemmige zang wordt aangezet met spaarzame moderne instrumentatie en kleine melodische wendingen. Dat leidt tot kleine climaxen, zoals in het liedje ‘Oya’ wanneer het orgel langzaam met drumeffecten wordt aangekleed.

Naast de muziek trekt ook hun beeldige aanzicht de aandacht: hun kapsels, ieders bijzondere oogopslag. ‘Ibeyi’ is Yoruba (West-Afrikaanse taal) voor ‘tweeling’. Ze lijken zo op elkaar en zijn toch zo anders. „In het dagelijks leven zijn we geen vriendinnen”, klinkt het uit beider monden. Ze hadden niet meer van elkaar kunnen verschillen, is hun optiek. „We waren nooit één, maar altijd twee”, zegt Naomi. Ze gingen naar andere scholen, delen slechts één gemeenschappelijke vriend. „We kunnen dezelfde dingen zeggen, maar totaal anders begrijpen”, aldus Lisa. Maar ze maken wel elkaars zinnen af.

De breuk kwam op hun veertiende

Lisa (bruine ogen en springerige afrodos) toont zich een enthousiaste spraakwaterval, maar is de meest rustige en reflectieve. Haar conservatoriumstudie heeft ze, ironisch genoeg, moeten staken vanwege haar muziekcarrière. Naomi (groene ogen, lange volle haardos die ze op het podium verdeelt in twee knotten) komt nu timide over, maar is rebels en uitgesproken. Een breuk kwam rond hun veertiende. Naomi kreeg een veel oudere vriend en verliet het ouderlijk huis voor jaren. Nog niet lang geleden keerde ze terug naar het appartement in de Parijse wijk Montparnasse, waar de zusjes nu wonen met hun moeder.

Ze zijn de dochters van de Cubaanse percussietovenaar Miguel Anga Diaz, die onder meer furore maakte bij de Buena Vista Social Club. Hij stierf toen ze elf waren. De tweeling heeft ‘zijn’ cajon leren bespelen. Sinds hun kindertijd luisterden en zongen ze Yoruba-liedjes met hun Venezolaans-Franse moeder. Ze vonden het beiden logisch dat de orale traditie van Yoruba, uit West-Afrika via de slavenschepen in Cuba beland, een plek kreeg in hun muziek.

„Het zijn melodieën die we kennen, die we altijd hoorden.” Eigenlijk zijn het ritmische gebeden die steeds worden herhaald. Die ging Lisa vanaf haar vijftiende op natuurlijke wijze verweven in de liedjes. „Het werd mijn manier van bidden. Het is als chanten. Je herhaalt de boodschap als een mantra, dan voel je het steeds meer.”

Concreet zijn het eerbetonen aan hun overleden vader en aan hun oudere zus, die een paar jaar geleden stierf. De thematiek in andere liedjes is veelal spiritueel. ‘Oya’ gaat over de godin van de dood, de beschermer van het kerkhof die danst op de graven. „Ik schreef het na het uitmaken met mijn vriendje”, vertelt Lisa. „Ik voelde me er beter door, hoewel ik in feite vraag of de dood mij meeneemt.”

In het opmerkelijke, al op Lisa’s zestiende geschreven ‘Mama says’, bezingt ze het verlies van hun vader vanuit het perspectief van hun moeder. Later richten ze zich in het liedje in het Yoruba tot de spirituele wereld. Liedjes komen vanzelf, zegt Lisa, het gaat op gevoel. Soms denkt ze dat ze steun krijgt „vanuit de geesten”.

Drumcomputers

Er zitten verder geen grote ideeën achter hun muziek, zeggen de twee. Lisa schrijft de liedjes. Soms helpt hun moeder, die tevens hun manager is, of hun oom met de tekst. Naomi heeft een talent voor ritmiek, op cajon, batadrums en diverse drumcomputers. „Naomi’s elektronica geeft onze sound net iets extra’s”, zegt Lisa. „Maar we proberen te balanceren. Graag houden we onze sound basic en organisch. Stilte en minimale geluiden doen onze liedjes goed, er is vaak niet meer nodig. Veel muziek is helemaal volgepropt met instrumenten. Terwijl er eigenlijk niet meer nodig is dan een gitaar en een stem.”

In de video van het liedje ‘River’ liggen de tweelingszusjes beiden in het water. De afroharen zijn verstrengeld, ze dragen witte blouses. Beter bekeken worden ze in het water gehouden door twee paar mannenarmen. Die duwen hen beurtelings onder water wanneer ze niet zingen, en tillen bij het repeterende refrein („Come to the river, wash my soul”) net genoeg de nek omhoog. Een bevreemdend effect. Zeker wanneer ze de ogen ook onder water openen, en leeg de camera boven het bad in staren.

Tot hun verrassing heeft muziek hen meer verbonden. Niet dat ze er closer door geworden zijn, zeggen ze nadrukkelijk, maar hun tweemanschap voelt krachtiger doordat hun verschillen de muziek spannend maken. „Een confrontatie die ons verder brengt in plaats van tegenover elkaar zet”, meent Lisa. Het is een muzikale vriendschap geworden. „Met Ibeyi omarmen we het gegeven dat we tweeling zijn.”