‘Verwaande’ Cameron ziet af van derde termijn, schaadt gezag

De Britse premier Cameron verbaast vriend en vijand met speculatie over de toekomst en wekt onrust in zijn partij.

Was het strategie van de Britse premier of een spontane, maar onhandige uitspraak aan de keukentafel? Tot ieders verbazing kondigde David Cameron gisteren in gesprek met de BBC aan dat hij geen derde termijn ambieert. „Termijnen zijn als gezonde ontbijtgranen: twee bakjes zijn fantastisch, drie waarschijnlijk te veel.”

Critici wezen erop dat Cameron wel erg voorbarig was. Hij moet eerst nog een tweede termijn krijgen, en volgens peilingen spant het erom of de Conservatieven of Labour op 7 mei de verkiezingen winnen. De Liberaal-Democratische coalitiepartner noemde zijn uitspraak „ongelooflijk verwaand”. Oppositiepartij Labour hekelde de „arrogantie” van de premier. UKIP voorspelde dat hij een lame duck zou worden, aangeschoten wild.

Wat Cameron vooral bereikte, is dat de strijd om zijn opvolging binnen de partij is begonnen. Expliciet verwees hij naar Theresa May (minister van Binnenlandse Zaken), George Osborne (minister van Financiën) en Boris Johnson (burgemeester van Londen) als „talenten”. Zo zal de premier vanaf nu worden gebombardeerd met de vraag ‘wanneer gaat u echt weg?’

Het overkwam Tony Blair die in 2004 in een moment van zwakte zei geen vierde termijn als premier te zullen dienen. Het gevolg was dat hij onder druk kwam te staan snel plaats te maken voor Gordon Brown.

Camerons uitspraak zal bovendien zijn gezag ondermijnen. Onder een deel van de Conservatieve Lagerhuisleden is hij al weinig populair. Zij verwijten hem dat hij in 2010 geen meerderheid kreeg, en een coalitie met de LibDems moest vormen.

De uitspraak verbaast vooral omdat weinigen eraan twijfelden dat hij zou opstappen na een EU-referendum. Dat heeft hij beloofd in 2017 als hij opnieuw premier wordt. Verliest hij dat referendum, en zegt het Verenigd Koninkrijk zijn lidmaatschap op, dan kan hij niet aanblijven.