OM eist celstraffen tot 20 maanden in corruptieproces publieke omroep

ANP / Roos Koole

Het Openbaar Ministerie heeft vanmorgen voor de rechtbank Rotterdam celstraffen tot 20 maanden geëist in het corruptie- en fraudeproces tegen filmmaker Rob Hof en ex-omroepdirecteur Frank William. Rob Hof moet volgens het OM 18 maanden cel krijgen, waarvan 6 voorwaardelijk, William 20 maanden, waarvan 6 voorwaardelijk.

Ook wil het OM dat de rechtbank een vordering toewijst van de Europese Commissie tegen filmmaker Hof. De Commissie claimt 638.000 euro. Uit onderzoek door de FIOD blijkt dat er voor dat bedrag is gefraudeerd.

De met de Zilveren Nipkowschijf bekroonde tv-maker wordt beschuldigd van fraude met subsidies van filmfondsen en het omkopen van Frank William, ex-directeur van de Nederlandse Moslim Omroep (NMO). Naast Hof en William zijn er nog drie verdachten: het bedrijf Hof Filmproducties en de zoon en schoondochter van William. Tegen het bedrijf eist het OM een boete van 50.000 euro. De zoon en schoondochter hoorden officier van justitie Bliek om respectievelijk 180 uur en 120 uur taakstraf vragen.

Zaak-Hof eerste strafproces over fraude publieke omroep

De zaak-Hof is het eerste strafproces ooit over fraude en corruptie binnen de publieke omroep. Bij de besteding van miljoenen euro’s belastinggeld van onder meer NMO, een kleine publieke omroep, ging volgens het Openbaar Ministerie (OM) veel mis.

Uit het strafdossier blijkt volgens het OM dat Hof en William fraudeerden om extra subsidie uit filmfondsen te halen. Gedupeerd zijn het MEDIA Programma van de Europese Commissie, het binnenlandse filmfonds CoBO en ontwikkelingsorganisatie NCDO. De Commissie heeft zich in het strafproces gemeld als gedupeerde.

Uit gevonden e-mails zou blijken wat Hof en William allemaal deden: kosten werden opgeblazen, handtekeningen vervalst, de deelname van een buitenlandse omroep verzonnen en bijdragen van Nederlandse omroepen kunstmatig verhoogd. De rechtbank noemde als voorbeeld een creditcarduitgave van 11.000 euro die drie keer “voor de volle mep” werd opgevoerd als kostenpost bij drie producties.

Veel belastend materiaal

Het dossier bevat veel belastend materiaal. Zoals een e-mail van Hof waarin hij aan William “uitsluitend voor de visvangst” voorstelt hogere kosten in een subsidieaanvraag te melden. Hof tegen de rechters:

“Vis heb je nodig om een maaltijd te serveren. Met dat geld heb ik films gemaakt. Ik heb er wel de Nipkowschijf mee gewonnen.”

Het was allemaal geen valsheid in geschrifte, volgens Hof. In zijn wereld was het heel normaal. Tijdens de zitting klonk vaker het zinnetje:

“Zo werkt dat in de televisiewereld”.

Het OM noemt de fraude met de subsidiegelden ernstig:

“Zij hebben zich verrijkt met tonnen overheidsgeld. Subsidieverstrekkers moeten erop kunnen vertrouwen dat subsidieaanvragen en documenten kloppen. Door te frauderen kun je het stelsel ondermijnen en dan verpest je het voor eerlijke filmmakers”.

‘Smeergeldboekhouding’

Het strafrechtelijk onderzoek heeft volgens het OM ook blootgelegd dat ondernemingen in Hilversum, zoals camerabedrijf Kalanos, bereid waren omroepdirecteur William en zijn familie geld te geven in ruil voor opdrachten. Het OM baseert zich onder meer op een ‘smeergeldboekhouding’ van drie pagina’s - goed voor 120.000 euro - die bij William is gevonden. Een omkoper bekende:

“Als ik opdrachten wilde, moest daar iets tegenover staan, zei William. Hij moest immers ook aan zijn oude dag denken.”

Volgens de ex-omroepdirecteur waren dat leugens. “Ik heb nooit één cent aangenomen.” De FIOD, die het onderzoek gedaan heeft, werd door William en zijn kinderen beschuldigd van intimidatie en het hebben van “veel fantasie”.

Rob Hof betaalde William ook smeergeld volgens het OM. Zo mocht de omroepdirecteur jarenlang een creditcard van Hof gebruiken. Daarmee betaalde William ook wel eens privé-uitgaven gaf hij toe. En kosten die Hof voor hem betaald had, declareerde William vervolgens ook nog bij zijn eigen omroep.

‘Eén grote familie’

Hof zelf sprak over “één grote familie in mijn vak”. Iedereen deelde mee, met gratis reisjes, een gratis televisie of gratis restaurantbezoek. Hof was nooit bezig met het controleren van creditcarduitgaven. De rechter:

“Ik concludeer dat u er niet zo achterheen zat. Dat maakte het toch wel prettig voor degene die zo’n kaart van u had.”

Hof was vooral druk met zijn vele multiculturele producties, zei hij.

“Ik was zeven dagen per week aan het werk. Douchte op het vliegveld omdat ik meteen verder moest. Ik was bezig met de grote verzoening op aarde.”

Dat de rechtszaak nu pas, vijf jaar na het begin van het FIOD-onderzoek, plaatsvindt komt mede doordat filmmaker Hof lange tijd spoorloos was en zich aan het onderzoek onttrok. Later bleek hij zich in Nicaragua op te houden. In dat land woont hij nu.

Reacties: onderzoek@nrc.nl