In deze gemeenten betaal je de minste (en meeste) belasting

Foto Jorien de Waard

In het Gooise Blaricum betaal je gemiddeld zo’n 1.198 euro aan honden-, huizen-, toeristen-, riool- en andere gemeentebelastingen. In het Achterhoekse Aalten, de goedkoopste belastingenstad van Nederland, maar 520 euro.

Vandaag presenteert het COELO (Centrum voor onderzoek van de economie van de lagere overheden) van de Rijksuniversiteit Groningen zijn jaarlijkse monitor voor alle gemeentebelastingen. Daaruit blijkt: het verschilt nogal waar je woont. Niet heel gek, want op de ene plek zijn de inkomens ook hoger, de uitgaven van het Rijk lager en de huizen duurder dan op de andere. Maar is het wel altijd zo eerlijk?

We betalen steeds meer belasting

Het COELO verzamelt alles van provinciale belastingen en waterschappen tot Onroerendezaakbelasting (Ozb), afvalstoffenheffing, toeristen- en hondenbelasting. In totaal betalen we dit jaar gemiddeld 1.110 euro aan dat soort belastingen, iets meer dan vorig jaar. 226 euro aan de provincie, 168 aan de waterschappen en 716 euro aan de gemeente.

Gemeenten mogen zelf hun belastingtarieven bepalen. Daardoor kan het honderden euro’s schelen als je huis, riool of hond zich in Pekela of Amsterdam bevindt.

Voor afval en riool mag niet meer worden betaald dan de gemeente eraan uitgeeft. Maar de kosten voor honden, toeristen en je huis mogen ze wel zelf bepalen. Zo kan de hondenbelasting meer bedragen dan het opruimen van hondenpoep daadwerkelijk kost, en verschilt elk jaar hoeveel procent belasting op je huis wordt geheven. Dat is afhankelijk van hoeveel de gemeente dat jaar uit het gemeentefonds van het Rijk krijgt - dat wordt bepaald door de Rijksbegroting en bepaalde kenmerken van de gemeente - en hoe sluitend de gemeentebegroting is.

In het West-Friese Opmeer betaal je twintig euro voor je hond, in Rotterdam 128 euro. In Opmeer betaal je ook maar 47 cent belasting voor een overnachting in een hotel, in de Haarlemmermeer 5,63 euro. En waar je op Texel maar 0,05 procent van de waarde van je huis aan Ozb hoeft te betalen, is dat in het Groningse Oldambt 0,25 procent.

Maar dat hangt ook samen met je huis

Dat het Gooi bovenaan en de Achterhoek onderaan de top-10 eindigt, hangt samen met hoeveel huizen daar waard zijn. De Ozb - al snel eenvijfde van de totale gemeentebelasting - is immers afhankelijk van de WOZ-waarde van huizen. Die in het Gooi zijn duur (zo’n vijf ton), in Aalten nog geen twee ton.

Toch zijn er verschillen. Zo heeft Bodegraven een van de hoogste belastingen, terwijl huizen daar gemiddeld ‘slechts’ 2,5 ton kosten. En in Appingedam en Oldambt zijn de huizen gemiddeld weinig waard, terwijl bewoners daarover wel een recordpercentage van 0,25 procent Ozb betalen. Bussum staat in het rijtje van duurste huizen maar hoeft slechts 0,06 procent te betalen, waardoor huiseigenaren daar geluk hebben.

En met je inkomen

Inkomens vallen eveneens vaak samen met de huizenprijzen en belastingen. Ook hier eindigt het Gooi bovenaan en een gemeente als Leeuwarden, waar de huizenprijzen en belastingen laag zijn, onderaan.

Maar het is niet per definitie voordelig in een gemeente met lage inkomens te wonen. Zo betalen de inwoners van Wageningen gemiddeld een redelijk hoge gemeentebelasting en veel voor hun huis, terwijl ze een laag gemiddeld inkomen hebben. En in Emmen is de werkloosheid hoog, zijn de inkomens laag en de huizen weinig waard maar betalen ze toch ruim 750 euro belasting. Dan kan je beter in Waalre zitten, waar ze jaarlijks 42,5 duizend euro te besteden hebben, huizen van haast drie ton hebben maar gemiddeld slechts 696 euro aan belasting betalen.

Best eerlijk dus, dat ze in Blaricum zo veel betalen en in Aalten minder. Maar dat geldt niet voor elke gemeente.