Column

Ben jij ook weleens een half miljard kwijt?

Wie stuurt er nou wapens naar Jemen? Dan verdien je het ook dat ze kwijtraken, schrijft columnist Carolien Roelants.

De miljarden vlogen me de afgelopen week weer om de oren. Regeringen en internationale bedrijven beloofden op een drukbezochte conferentie om zo’n 50 miljard dollar, of een slordige paar miljard meer of minder, te investeren in de Egyptische economie. Donateurs gaan echt altijd los op zo’n bijeenkomst. Het is natuurlijk wel zo: beloven is één ding, en daadwerkelijk over de brug komen iets compleet anders. Ik schreef een paar weken geleden nog over de 5 miljard voor wederopbouw na de oorlogsschade in Gaza, waarvan zo goed als niets is uitbetaald omdat de boel binnenkort toch wel weer in elkaar wordt geschoten.

Maar iets zegt me dat, in tegenstelling tot de Gaza-toezeggingen, die aan Egypte wél voor een belangrijk deel zullen worden waargemaakt. Want Egypte is van veldmaarschalk buiten dienst Sisi en achter hem staat het leger, dat een belangrijk deel van de economie in handen heeft, en daar weer achter de harde oliedollars van Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. Daar heeft iedereen wel trek in. En, wat bedrijven en andere investeerders ook heel prettig vinden: geen gezeur met inspraak. Wat Sisi doet is goed gedaan,daar is hij althans zelf van overtuigd. Wie tegenspreekt kan daarover in de gevangenis gaan zitten nadenken.

Over veel geld gesproken: het Amerikaanse ministerie van defensie is een half miljard aan wapens kwijt. Kwijt. In Jemen. Wapens die het aan Jemen had gegeven, ik neem aan aan de regering. Van lichte wapens tot en met patrouilleboten en voertuigen. Ik las in Amerikaanse kranten dat het Pentagon bang is dat het nog weinig kan doen om te verhinderen dat die wapens in verkeerde handen terechtkomen.

Bij het kennisnemen van deze bekentenis bekropen mij twee gedachten die elkaar versterkten. Eén was dat er geen goede handen in Jemen zijn, ook die van de regering niet – die is al heel lang ook slechts een factie te midden van vele andere. De tweede was dat Jemen hoe dan ook al vol met wapens zit. Dus wie had daar in Washington in vredesnaam bedacht dat er nog eens voor een half miljard dollar aan wapens naartoe moest?

Maar Washington is weleens vaker wat kwijt. Ik herinnerde me opeens dat er ook nogal slordig met geld was omgegaan na de invasie van Irak om Saddam Hussein ten val te brengen. (Tussen twee haakjes, stiekem weleens spijt, Amerika, nu we met de kalief opgescheept zitten?) Dus ik keek het nog eens na, en ja: 6 miljard dollar weg. De dollars werden destijds letterlijk op pallets ingevlogen, en verdwenen op dezelfde manier. Behalve de miljoenen mensen die heel ongelukkig zijn geworden door de oorlog, zitten er nu ook een paar op rozen.

Je zou kunnen betogen dat 6 miljard weinig is op de directe Pentagon-uitgaven aan de Iraakse oorlog van 757 miljard, maar je kan er toch een hoop mee doen. Gaza weer opbouwen, bijvoorbeeld.