Spaanse nieuwkomers verjagen socialisten niet uit hun bolwerk

Ondanks een verlies van honderdduizend stemmen voelen de Spaanse socialisten zich gesterkt door de uitslag van de regionale verkiezingen in Andalusië, een traditioneel links bolwerk. Zij blijven de dominante partij, terwijl de in Madrid regerende rechtse Volkspartij (PP) ver terugviel. De regionale verkiezingen bevestigden verder de opkomst van twee nieuwe partijen die het politieke tweestromenland willen doorbreken.

De socialistische partij PSOE moest, zoals voorspeld, wat terrein prijsgeven, maar minder dan verwacht. Zij is met 47 van de 109 zetels weer verreweg de grootste in Andalusië, waar eenvijfde van de Spaanse kiezers woont.

De nieuwkomers Podemos en Ciudadanos veroverden met respectievelijk vijftien en negen zetels een serieuze plek.

De tactiek van de PSOE om in Andalusië al vroeg verkiezingen uit te schrijven heeft gewerkt. Onder leiding van president Susana Díaz wist zij stand te houden in de autonome regio, die van oudsher rood is gekleurd. De PSOE vreesde veel stemmen te verliezen aan het populistische Podemos, dat het in de landelijke peilingen heel goed doet door zich af zetten tegen ‘de oude politiek’ van de PSOE en de PP. De partij, die banden heeft met het Griekse Syriza, heeft geklaagd over een gebrek aan tijd om zich goed voor te bereiden. Maar kandidaat Teresa Rodríguez zei: „De politieke kaart van Andalusië en Spanje is veranderd.”

De verkiezingen markeren een omslag in het Spaanse politieke bestel. Aan het traditionele tweepartijenstelsel lijkt een einde te komen. Er zullen coalities moeten worden gevormd. In Andalusië betaalde met name de PP de prijs voor de nog altijd hoge werkloosheid en tal van corruptieaffaires in de deelstaat. De partij verloor eenderde van haar zetels en bleef steken op 33. Aan de linkerkant van het spectrum was Izquierda Unida de grote verliezer. De partij viel terug van twaalf naar vijf zetels.

De verkiezingen in Andalusië zijn de opmaat van een reeks verkiezingen in Spanje. Later dit jaar gaan andere regio’s naar de stembus en wordt op gemeentelijk niveau gestemd. Vanaf november kunnen er landelijke verkiezingen worden uitgeschreven.