Rivalen in Oost-Azië zoeken verzoening

China, Zuid-Korea en Japan willen de strijdbijl begraven, spraken ze zaterdag af. De sleutel ligt bij premier Abe.

China, Japan en Zuid-Korea hebben een doorbraak bereikt in de pogingen om de hoog opgelopen historische en territoriale spanningen in hun regio weg te nemen. De ministers van Buitenlandse Zaken van de drie landen spraken zaterdag in Seoul af dat de presidenten van China en Zuid-Korea en de premier van Japan zo snel mogelijk een Oost-Aziatische top houden. Hiermee wordt duidelijk dat het de landen 70 jaar na de capitulatie van Japan in de Tweede Wereldoorlog ernst is om weer op goede voet met elkaar te komen.

De felle politieke disputen over de manier waarop Japan omgaat met de bezetting van China en het grondgebied dat nu Zuid-Korea is, en over de territoriale claims in de Oost-Chinese Zee zijn daarmee niet opgelost, maar de kans op militaire ontsporingen is wel verminderd.

De ministeriële ontmoeting was voorbereid in „lange, diepgaande discussies” achter de schermen. Volgens Chinese media was het een initiatief van de Chinese president Xi Jinping als teken van goede wil.

Of de pogingen om de verhoudingen tussen de drie landen werkelijk te verbeteren slagen, hangt wat China en Zuid-Korea betreft af van de Japanse premier Abe. Van hem wordt verwacht dat hij voor de grote herdenkingen van de Japanse capitulatie (op 3 september 1945) diepe spijt betuigt en – opnieuw – namens Japan excuses maakt voor de militaire agressie tussen 1937 en 1945.

Abe heeft al gezegd naar „nieuwe woorden” te zoeken. Gevreesd wordt dat hij eerdere excuses zal afzwakken.

De Chinese president Xi en zijn Zuid-Koreaanse ambtgenoot Park konden het bij twee eerdere ontmoetingen goed met elkaar vinden. Xi en Abe schudden elkaar in november kort en bevroren kijkend de hand. Park heeft tot nu toe geweigerd Abe te ontmoeten. Een mogelijke top zou kunnen plaatsvinden rond de grote militaire parade die China voor september organiseert. Eregast daarbij is in ieder geval de Russische president Poetin.

De Zuid-Koreaanse minister maakte zaterdag duidelijk dat ook zijn land gaat deelnemen aan de Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB). Zuid-Korea was door de VS onder druk gezet niet aan het Chinese initiatief deel te nemen, maar niemand kan meer om dat land heen. Zelfs Japan wil toetreden tot dit alternatief voor de Amerikaanse Bretton Woods-orde, de Wereldbank en het IMF. Australië kondigt hoogstwaarschijnlijk vandaag na een aanvankelijke weigering alsnog aan in de nieuwe door China gedomineerde bank te stappen.