Oerconservatieve Cruz eerste grote naam die kandidatuur 2016 aankondigt

Ted Cruz (rechts). Foto AP/ Andrew Harnik

Ted Cruz, senator uit Texas en een van de conservatiefste Republikeinen, is de eerste die officieel heeft bekendgemaakt in 2016 een gooi te doen naar het presidentschap.

Twitter avatar tedcruz Ted Cruz I’m running for President and I hope to earn your support! http://t.co/0UTqaIoytP

De 44-jarige Cruz zit nog niet lang in de Senaat in de Verenigde Staten, pas sinds 2012, maar heeft zichzelf geprofileerd als een conservatieve politicus die zonder compromis de strijd aangaat met zowel Democraten als leden van zijn eigen partij. Zijn bekendheid, en zijn populariteit onder vooral de hardliners binnen de partij, heeft Cruz vooral te danken aan zijn rol in de shutdown van de overheid in 2013, die zestien dagen duurde. Die volgde op een conflict tussen de Democraten en Republikeinen over de Affordable Care Act, de zorgwet van president Obama.

De Republikeinen wilden de ingang daarvan een jaar uitstellen. Cruz, fel en uitgesproken tegenstander van de wet, leidde de shutdown namens de partij. Hij probeerde in de week voor de shutdown het zorgplan onder andere tegen te houden door een speech te houden van 21 uur, waarbij hij onder meer het kinderboek Green Eggs and Ham voorlas. Zijn strijd tegen de wet maakte hem vooral populair in Tea Party-kringen.

Cruz, zoon van een Cubaanse vader en een Amerikaanse moeder, zei in een recent interview met persbureau AP dat hij af wil van karikaturen van rechts als “dom”, “kwaadaardig” en “gek”. In een video die hij tegelijk met zijn aankondiging plaatste zegt hij dat “er een nieuwe generatie dappere conservatieven voor nodig is om Amerika weer groot te maken”.

Cruz leest voor als onderdeel van zijn filibuster in 2013:

De voors en tegens

Één ding heeft Cruz in ieder geval mee: charisma. Hij is een sterke spreker en zelfs de meest extreme standpunten weet hij met flair en overtuiging over te brengen. ‘Red meat speeches’, noemt Vox ze. Daarnaast is Cruz een goede debater. “Hij zou met gemak president van conservatief Amerika worden”, schreef The National Review in januari.

Het probleem met Cruz: hij ligt niet goed binnen de eigen partijtop en hij is waarschijnlijk te extreem om als kandidaat namens de Republikeinen naar voren te schuiven. Hij is immers bekend als de man die de overheid zestien dag platlegde, schrijft Vox. Ook zou hij de Internal Revenue Service (IRS), de Amerikaanse belastingdienst, willen opheffen en alle werknemers aan het werk willen zetten bij de bescherming van de grens met Mexico.

Het drukke Republikeinse speelveld versus die ene Democrate

Cruz gaat deel uitmaken van een grote groep Republikeinen van wie de verwachting is dat ze de komende weken hun kandidatuur bekend zullen maken. Zo zal Cruz concurrentie krijgen van onder anderen Jeb Bush, broer van oud-president George W. Bush, Rand Paul, Rick Santorum, Chris Christie en Marco Rubio. Mitt Romney, bij de vorige verkiezingen nog de Republikeinse opponent van Obama, maakte in januari bekend geen gooi te doen naar het presidentschap.

Aan de kant van de Democraten gaat er waarschijnlijk veel minder gebeuren. Daar is eigenlijk maar één gedoodverfde kandidaat: Hillary Clinton, vrouw van ex-president Bill Clinton en oud-minister van Buitenlandse Zaken onder Obama. Ze moet het alleen nog wel officieel bekendmaken. Er is niemand bij de Democraten - en eigenlijk terecht ook - die het haar moeilijk kan en zou willen maken. De enige andere kandidate die het haar in potentie lastig zou kunnen maken, de linkse Elizabeth Warren, heeft al meermaals gezegd niet mee te zullen doen.

Opvallend: wie de Republikeinen ook zouden kiezen uit het verwachte grote speelveld, geen van hen zou populairder zijn dan Clinton, schreef CNN vorige week.

Lees ook in NRC: Hillary Clinton en de negen dwergen. (€)

    • Frank Huiskamp