Lichtgevende zwam lokt insecten

Foto’s Michele P. Verderane

Als het donker wordt in Brazilië, gaat deze paddestoel aan. Neonothopanus gardneri verspreidt groen licht. Het zwammenlicht is afkomstig van een biochemische reactie, net als bij vuurvliegjes. Van slechts 71 van de 100.000 schimmels is bekend dat ze bioluminescent zijn, dus licht geven. N. gardneri, die aan de voet van palmbomen in Brazilië groeit, is een van de felste. Braziliaanse en Amerikaanse biologen leverden donderdag in Current Biology een ogenschijnlijk simpel inzicht over deze zwam: zijn schijnsel heeft een dag-nachtritme. Overdag houdt de luminescentie vrijwel op.

Paddestoelkenners dachten dat het schijnsel constant is. In het veld is dat niet goed te bepalen, omdat het paddestoellicht sowieso veel zwakker is dan daglicht. De biologen maten de luminescentie van schimmeldraden van N. gardneri in het laboratorium. (De meeste sporen van paddestoelen zijn in het lab niet tot paddestoel op te kweken.)

Dat de paddestoel zijn schijnsel afstemt op het uur van de dag, steunt de hypothese dat het licht nut heeft. De zwam zou er diertjes mee aantrekken die in de vochtige, nachtelijke uren zijn sporen verspreiden. Insecten komen inderdaad op het licht af, bleek in een veldtest van de Brazilianen. Dat de zwam zich ook echt zo verspreidt, moet nog blijken.