Hoe seksistisch is Silicon Valley?

Weinig vrouwen staan aan de top in Silicon Valley. Nu is er een rechtszaak over de vraag of sprake is van discriminatie.

Illustratie Daphne Prochowski Illustratie dAphne Prochowski

Zestien miljoen dollar. Dat eist Ellen Pao, interim-directeur van nieuwssite Reddit, van haar voormalige werkgever Kleiner Perkins Caufield and Byers, een gerenommeerde investeerder in Silicon Valley.

Pao (43) beschuldigt Kleiner Perkins van seksediscriminatie en ongegrond ontslag. In 2012 werd zij na een carrière van zeven jaar bij het bedrijf niet gepromoveerd tot ‘senior partner’, zoals zij had gehoopt, maar ontslagen. Volgens Pao het gevolg van een relatie die zij had gehad met een hogergeplaatste medewerker, Ajit Nazre. Aanvankelijk met wederzijdse instemming, maar later tegen haar zin. Klachten dat zij werd lastiggevallen werden volgens haar niet serieus genomen. Binnen het bedrijf bestaat volgens Pao een seksistische cultuur die vrouwen zou belemmeren om carrière te maken.

Het zijn zware aantijgingen, over een gevoelig onderwerp. Want in Silicon Valley heerst het ideaal van een meritocratie: het gaat er niet om wie je bent, maar om wat je kunt. Cijfers tonen echter dat in de techwereld bijzonder weinig vrouwen werken, zowel bij bedrijven als bij investeerders. Zeker nadat Google vorig jaar besloot zijn diversiteitscijfers te publiceren – een stap die navolging kreeg van veel techbedrijven – wordt de discussie in alle hevigheid gevoerd: bestaat er in Silicon Valley een seksistische cultuur, of ligt het aan de vrouwen zelf?

Techblog Re/code doet verslag van de zittingen in de zaak van Ellen Pao. Lynne Hermle (56), de vrouwelijke advocaat van Kleiner Perkins, legt alle schuld bij Pao. Volgens haar werd Pao ontslagen omdat ze niet presteerde: „Pao had niet de noodzakelijke vaardigheden voor de functie. Ze kwam niet eens in de buurt.”

Pao, dochter van Chinese migranten, studeerde elektrotechniek aan Princeton en haalde later een rechtengraad en een MBA aan Harvard. Maar, suggereert Hermle, diploma’s zijn niet genoeg. Pao „werd niet beschouwd als een goede teamspeler” en zou „niet 100 procent betrouwbaar zijn tegenover haar collega’s”. Pao zou bovendien onsympathiek zijn: ze zou een collega aan het huilen hebben gemaakt, zijn uitgevallen tegen een collega met een zieke moeder en de relatie met Nazre niet direct hebben beëindigd toen zij ontdekte dat hij getrouwd was.

Pornofilms

Pao lepelt intussen de ene na de andere gênante anekdote op. Zo kwam ze erachter dat mannelijke collega’s met elkaar gingen skiën, omdat vrouwen de „sfeer zouden verpesten”. Ze zegt niet te zijn uitgenodigd voor een etentje bij Al Gore, er waren alleen mannen. Tijdens zakenreizen werden door haar collega’s pornofilms besproken. Een collega gaf haar op Valentijnsdag een boekje met erotische poëzie. „Hij nodigde mij uit voor een etentje en benadrukte dat zijn vrouw niet thuis zou zijn”, aldus Pao.

Tijdens het proces kwamen ook subtiele vormen van achterstelling aan de orde. Zo werd een vrouwelijke collega tijdens een vergadering achterin geplaatst en kreeg ze het verzoek om aantekeningen te maken.

Precies dit soort voorbeelden van seksediscriminatie stelde Facebook-topvrouw Sheryl Sandberg aan de orde in haar veelbesproken boek Lean In: seksediscriminatie hoeft niet bewust te zijn. Pao zegt dat het aanpakken van een seksistische cultuur ook de reden is dat zij de rechtszaak voert: „Als ik niet naar buiten was getreden zou er nooit iets veranderen.”

Keihard bewijs van discriminatie ligt er niet. Pao bleek pas te hebben geïnformeerd naar hoe het bedrijf omgaat met seksuele intimidatie toen ze al bezig was haar rechtszaak voor te bereiden. Omgekeerd bleek dat Kleiner Perkins zulke regels pas opstelde op het moment dat Pao stennis begon te maken. Ook werden de evaluaties van Pao door Kleiner Perkins pas eenduidig negatief nadat zij haar rechtszaak had aangekondigd. Of er voldoende reden was om Pao te ontslaan, is vooralsnog onduidelijk. Nazre werd later ontslagen nadat hij in badjas en op slippers aanklopte op de hotelkamerdeur van een andere vrouwelijke collega.

Een troebele kwestie dus, waarbij zowel Ellen Pao als Kleiner Perkins het zwaar te verduren heeft. De uitspraak wordt eind deze maand verwacht. Het advocatenkantoor van Pao is intussen druk met de volgende seksediscriminatiezaak: tegen Facebook.