Egypte over doodgeschoten activiste: ‘ze was te dun’

Een opmerkelijke uitspraak in Egypte over de dood van activiste Shaimaa al-Sabbagh. “Ze is gestorven omdat ze te dun was. Daardoor kwamen de kogels in haar hart en longen terecht”, zei een woordvoerder van de Medisch Forensische Autoriteit afgelopen zaterdag. De activiste werd tijdens een demonstratie dodelijk geraakt door politiekogels.

Activiste Shaimaa al-Sabbagh in de armen van een mede-activist nadat ze is geraakt door politiekogels. Ze overlijdt aan haar verwondingen. Foto screenshot YouTube

Een opmerkelijke uitspraak in Egypte over de dood van activiste Shaimaa al-Sabbagh. De activiste werd tijdens een demonstratie dodelijk geraakt door politiekogels. “Al-Sabbagh had niet dood hoeven zijn”, zei een woordvoerder van de Medisch Forensische Autoriteit afgelopen zaterdag in een talkshow op televisiezender El Balad (Het Land).

“Shaimaa was te dun, ze had geen vetpercentage. Haar lichaam was als vlees op botten. Daardoor kwamen de (hagel)deeltjes gemakkelijk in haar hart en longen terecht. Een extreem zeldzame zaak.”

Demonstratie uiteengeschoten

Al-Sabbagh wilde afgelopen 24 januari samen met veertig andere activisten van de Socialist Popular Alliance Party een bloemenkrans leggen op het Tahrir Plein in Kairo ter nagedachtenis aan de honderden demonstranten die tijdens de revolutie van 2011 omkwamen. Nog voordat ze het plein bereikten, schoot de politie de demonstratie uiteen. Al-Sabbagh werd geraakt door hagel en een shotgun en overleed vlak daarna. Op videobeelden is te zien hoe een agent op de demonstranten schiet.

“Het is onmogelijk dat zulke kleine kogels van hagel dodelijk kunnen zijn op acht meter”, zei de woordvoerder dit weekend, bijna twee maanden na het incident. “Het was haar tijd, dank de Heer”, voegde hij eraan toe. De openbaar aanklager in Egypte heeft gezegd dat de agent die verantwoordelijk is berecht moet worden.

‘Geen reden om het vuur te openen’

President Abdel Fattah al-Sisi gaf direct na de dood van Al-Sabbagh zijn condoleances en noemde haar “zijn eigen dochter”. Een medewerker van het Ministerie van Binnenlandse Zaken zei een dag na Al-Sabbagh’s dood dat de Moslimbroederschap er achter zat:

“Zij hebben een brigade die zich alleen bezighoudt met het fabriceren van foto’s en video’s waarin de politie burgers aanvalt. Was er een reden voor de politie om het vuur te openen? Als we de demonstratie wilden stoppen, hadden we ze wel gevraagd of ze wilden vertrekken.”

HWR: ‘geen duidelijke provocatie’

Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) bekeek foto’s en video’s, sprak met ooggetuigen en maakte een reconstructie.


“Binnen een paar minuten nadat de demonstratie begon en zonder dat er een duidelijk provocatie was, kwam de politie die de demonstranten wilde uiteendrijven”, vertelt Philippe Bolopion van HRW in de video. HRW wil dat de verantwoordelijke voor de moord op al-Sabbagh wordt vervolgd.

“Ze is in haar rug geschoten en daarbij geraakt in haar nek en gezicht. In de video hoor je twee schoten, waarschijnlijk om de demonstranten uiteen te drijven en daarna nog twee schoten waarvan wij denken dat het de fatale zijn.”

Veel ophef op social media

De zaak van al-Sabbagh kreeg veel aandacht. Grotendeels omdat de beelden van Al-Sabbagh die neervalt op de grond en bebloed wordt weggedragen van de plek, wijd verspreid werden via sociale media. In Parijs werd vlak na de dood van Al-Sabbagh een solidariteitsdemonstratie gehouden.

Sinds eind 2013 moet in Egypte toestemming worden gevraagd aan autoriteiten voor een demonstratie. Een regel om het aantal demonstraties in het land terug te dringen. In 2013 waren er 5212 demonstraties in het land volgens het Egyptische centrum voor economische en sociale rechten. De secretaris generaal van de Soclaist Popular Alliance Party liet weten dat ze geen vergunning hadden, maar hun demonstratie wel kenbaar hadden gemaakt bij de politie.

Update: woordvoerder Medisch Forensische Autoriteit ontslagen

De woordvoerder van de Medisch Forensische Autoriteit in Egypte is na zijn uitspraken ontslagen met staatskrant Ahram. Het ministerie van gerechtigheid liet weten de uitspraken van de woordvoerder te onderzoeken. Het hoofd van de Medisch Forensische Autoriteit Mahmoud Ali gaf in een online statement de reden voor het ontslag:

Het is verboden voor dokters, experts en alle medewerkers binnen de Medisch Forensische Autoriteit statements, technische informatie of onderzoeksresultaten te delen met de media.

 

Lees ook in NRC Handelsblad: Beelden van politie die activiste doodschiet schokken Egypte (€).