Brieven

Ceci n’est pas une pipe

Het Nederlands psychiatrisch establishment is openlijk verdeeld over de vraag of schizofrenie bestaat of niet. Eerst laat Van Os weten dat we schizofrenie beter kunnen afschaffen (7/3), vervolgens schrijft Sommer dat schizofrenie een biologisch aanwijsbare aandoening is (13/3).

Wie moeten we geloven? We zijn in een debat beland over de vraag of wat we zien hetzelfde is als dat wat er werkelijk is.

Ik vind houvast bij de Belgische kunstschilder Magritte. De meesten van ons kennen zijn schilderij Ceci n’est pas une pipe. Als we menen dat het een pijp is, plegen we volgens Magritte verraad aan de afbeelding en het feit dat die voortkomt uit onze eigen verbeelding. Dat die pijp voor ons allen herkenbaar op het doek is gezet, doet daar niets aan af.

Als wij in de psychiatrie beeld en werkelijkheid verwarren of menen dat we in het beeld de ziekte zelf zien, doen we hetzelfde. Het wordt erger als we denken dat wij, door de afbeeldingen te bestuderen, de ziekte zelf beter zullen begrijpen. Magritte leert ons dat de verfijning van de projectie, bijvoorbeeld door een MRI-scan te gebruiken in plaats van een röntgenapparaat, daar aan overtuigingskracht niets afdoet. Ceci n’est pas de la schizophrénie zou op iedere representatie – preparaat, scan of ervaringsverhaal – van de aandoening moeten staan. Je zou kunnen stellen dat wat wij doen met wat we zien, het enige is dat werkelijk telt. In de psychiatrie vechten patiënten en psychiaters dat dagelijks met elkaar uit en ze lopen daarbij linksom via Van Os of rechtsom via Sommer. Het is om het even.

Psycholoog/medisch-antropoloog

Taalfout

„Tamelijk uniek” klopt niet

De combinatie „tamelijk uniek” in het hoofdredactioneel commentaar van 20 maart is onzorgvuldig. De essentie van het woord uniek is immers dat er geen graden van uniciteit bestaan. Iets is uniek of niet.

Gertjan van der Brugge,

Correcties en aanvullingen

Lucia de B.

In ‘Jouw soort liegt altijd.’ Of niet? (20 mrt, p 8) staat dat Lucia de B. mede op basis van kansberekening via de zogenoemde Bayesiaanse methodiek, ten onrechte, is veroordeeld. Dat klopt niet. Er is geen statistisch bewijs gebruikt voor haar veroordeling.

Geen angstklimaat

In het interview 'Ik ben geen zonnekoning' (20 mrt, p. E2-E3) staat abusievelijk dat Benoît Battistelli, president van het Europees Octrooibureau bevestigend,,Jazeker, jazeker’’ antwoordde op de vraag „Maar heerst er een angstklimaat?”. Hij gaf dit antwoord op een andere vraag.