De baas weet straks of je te veel of te weinig mailt

Foto Epa

Je mailt 92 procent meer dan je collega’s.
Je vergadert erg veel: 143 procent boven het bedrijfsgemiddelde.
Maar je kent weinig mensen van je eigen afdeling: 52 procent minder dan de rest.

Jouw baas analyseert binnenkort je agenda, je mailverkeer, wanneer je met wie belt, met wie je vaak contact onderhoudt, wat je schrijft, waar je uithangt. En natuurlijk of je genoeg geld binnenharkt voor het bedrijf. Zo kan je baas in één oogopslag zien of jij – zo heet dat in human resource-taal – wel de juiste persoon op de juiste plek bent.

“Nee, wij oordelen niet”, zegt Chantrelle Nielsen, productmanager van het Amerikaanse Volometrix dat software levert voor dit soort analyses. “Wij leveren alleen data.”

Big Data in personeelsbeleid

Big data – relevante patronen zien in heel veel gegevens – is het personeelsbeleid binnengedrongen. Het idee is dat de personeelschef niet alleen registreert wat z’n werknemers doen, maar ook analyseert welke factoren bijdragen aan hun succes.
Is veel vergaderen goed of slecht? Is een vergadering zinvol als je kunt zien dat 70 procent van de mensen intussen zit te mailen?

Bedrijven in Nederland beginnen voorzichtig te experimenteren met vormen van deze zogenoemende hr analytics. Ahold heeft net een analyseteam opgezet, ABN Amro en Shell hebben er een, Shell, adviesbureau Plain Orange biedt data-analyses bij klanten aan. In de VS zijn ze al enthousiast: Volometrix kreeg eind vorig jaar nog 12 miljoen dollar van investeerders.

Ryan Fuller van Volometrix over big data

Productmanager Nielsen legt aan de telefoon uit hoe het werkt. Volometrix pakt de agenda’s en de e-mails van medewerkers (en, indien gewenst, ook telefoondata en chatapps). “Maar alleen wie wanneer iets deed of mailde, niét de inhoud”. De software werkt het beste voor bedrijven met meer dan duizend mensen, achter een bureau, met een formele cultuur waarin iedereen vergaderingen keurig inplant.

Met enkel de mailbox en de agenda kan Volometrix ongeveer de helft van de op kantoor besteedde tijd in kaart brengen. Ook “objectieve informatie”, zoals verkoopresultaten en tevredenheidsonderzoekjes gaan in het systeem.

Zo werkt Volometrix

Nielsen zegt:

“Als iemands netwerk krimpt, betekent dat misschien dat-ie zit te verstenen. Wie nooit iemand spreekt, kan ook z’n ideeën niet delen.”

De chef kan de data alleen op groepsniveau bekijken. De medewerker kan zelf wel op zijn performance dashboard bijhouden hoe hij scoort op nuttige tijdsbesteding.

Maar werkt het ook?

Hoogleraar big data Sander Klous aan de Universiteit van Amsterdam zegt dat je best planningen kunt optimaliseren of snappen waarom je slechter presteert dan concurrenten. Maar op individueel niveau wordt alles heel lastig. Voor één werknemer, “en dat is toch het interessantst”, zeggen al die factoren en getallen weinig. Er zijn altijd uitzonderingen. Mensen die compleet geïsoleerd fantastische ontdekkingen doen, mensen die veel vergaderen en toch superproductief zijn.

De belangrijkste vraag lost een programma als Volometrix ook niet op. Klous:

“Hoe had je mensen die nú succesvol zijn bij hun sollicitatie al moeten herkennen? Het is heel lastig om daarop terug te kijken.”

 
Er kan veel met ‘big data’, zegt Klous.

“Maar als ik mag kiezen, dan kies ik niet hr analytics. Dat is nog veel te moeilijk. En je zit met de ethiek. Mag je een werknemer wel zo dicht volgen?”

Ook inhoud mails en chats lezen

De app die het verst gaat in dataverzameling, komt uit Rotterdam. De start-up Vita.IO meet sociale interactie in het bedrijf (wie mailt of belt wie) plus hoe medewerkers zich voelen, waar ze expert in zijn en welke persoonlijkheid ze hebben. Daartoe leest Vita.IO ook de inhoud van mails, documenten en chats. Op al die woorden laat het taalanalyses los. Het product is sinds begin dit jaar op de markt.

Oprichter Raymond Hannes:

“Zo kan een bank bijvoorbeeld zien dat alle kennis over een bepaald product enkel bij de zestigplussers zitten.”

In de toekomst kan Vita.IO bijvoorbeeld zien wie opeens ’s nachts zit te mailen of helemaal niet meer terugmailt – een teken van stress. Of dat er iemand is die heel sociaal is, maar toch heel negatief, de rotte appel.

Willen werknemers dit ook?

Hannes: “In Nederland vragen mensen als eerste: hoe zit het met de privacy? Britten vragen: wat levert het mij op?” Net als Volometrix laat Vita.IO aan de manager alleen verzamelde, anonieme data zien van een groep van 15 of meer. Als blijkt dat er één stoorzender bijzit, moet de chef daar zelf naar op zoek. Dat ís wel met de software te herleiden, maar van de wet mag dat alleen met toestemming van de werknemer. Die kan besluiten zijn persoonlijke rapport aan z’n baas te tonen, of alleen bepaalde delen daaruit te delen.

Maar wat als dit een onderhandelingspunt wordt? Geef me je rapport, anders geen extra geld erbij? Tja, zegt Hannes. “We werken niet met bedrijven die dit alleen willen om negatieve mensen eruit te halen.”

Hannes heeft grote ambities:

“Mijn droom is dat in het jaarverslag niet alleen maar cijfers voor omzet en winst staan, maar ook een cijfer voor menselijk kapitaal. Dat je ziet dat bank X een 8 scoort. En dat dat dan ook iets betekent.”