Eerste divisie is vluggertje voor NEC

NEC is officieus kampioen en keert terug naar de eredivisie. Hoe? Met slimme transfers, een gelouterde coach en vier investeerders die bijpassen. „We hebben ingekocht op tachtig goals.”

De spelers van NEC nemen na de 4-1 overwinning op MVV met de mee gereisde supporters een voorschot op het kampioensfeest. Foto Vincent Jannink/ANP

Het kan dus, toeval uitsluiten in voetbal? Ruud Brood knikt. „Wat we voor ogen hadden is in grote mate bewaarheid geworden”, kan de coach alvast concluderen tijdens het wekelijkse perspraatje, afgelopen donderdag in het Goffertstadion.

Het is makkelijk praten met 21 punten voorsprong op ‘concurrent’ FC Eindhoven. Het vroegste kampioenschap in de eerste divisie ooit is nakend, de regionale pers neemt de draaiboeken voor het titelfeest door met de perschef. Joligheid alom. Koffie voor de coach? Brood: „Nee bedankt, ik weet waar het vandaan komt.”

Daags daarna, vrijdagavond, is NEC officieus kampioen van de eerste divisie geworden. Op het stroeve veld van de Maastrichtse Geusselt wint Broods kampioensploeg met 4-1 van MVV. De Noord-tribune is voor NEC-fans opengesteld, maar de ruim duizend meegereisde supporters moeten het doen met een preparty. Eindhoven houdt Sparta met 1-0 van zich af en kan in theorie nog langszij komen. Over twee weken barst het feest los in de Goffert.

Een schril contrast met vorig seizoen. De Nijmegen Eendracht Combinatie ging gebukt onder bestuurlijke chaos en supportersoproer. Onfrisse taferelen in het seizoen van degradatie: de spelersbus werd opgewacht, keeper Dennis Gentenaar moest bukken voor een blik bier. Trainer Alex Pastoor werd ontslagen, later vertrok ook zijn opvolger Anton Janssen. Roerige tijden, om niet te zeggen: grimmig. „Het belangrijkste is dat de achterban weer helemaal in de club is gaan geloven”, zegt Bart van Ingen, algemeen directeur.

Doelpunten kopen

Direct terugkeren naar de eredivisie is voor weinigen weggelegd. Vraag het bij Sparta, De Graafschap. Van Ingen: „Als je degradeert is het wanbeleid, maar als je promoveert heb je dan ‘toevallig’ een goede spelersselectie? Zo werkt het niet.” Beleid dus. „We hebben ingekocht op tachtig goals”, zegt de directeur alsof hij doelpunten op bestelling afnam. En zie: 87 goals maakte NEC nu al met nog zeven speelronden te gaan. „En we hebben achterin zo geïnvesteerd dat we minder dan één doelpunt tegen krijgen per wedstrijd.” Tussenstand: 31 duels, 25 goals tegen.

Brood lepelt de aspecten op die het vlekkeloze seizoen samenvatten. „De samenstelling van de selectie, goede organisatie en begeleidingsstaf. Het scorend vermogen, onze speelstijl.” Allemaal dik in orde. „En ook op het mentale vlak is er bij spelers uitgekomen wat we van te voren dachten. Gedurende het seizoen zag je een stabiliteit in de ploeg, steeds homogenere selectie.”

Dat terwijl er deze zomer, na de degradatie, 37 ‘mutaties’ in de selectie waren – inclusief verhuur en terugkeer van uitgeleende spelers. „Er is een heel weiland omgewoeld”, zegt Brood. „We zaten nog midden in het proces van teleurstelling, van afwikkeling. Maar ik wist waar we naar toe wilden, waar de club heen wilde.”

Het succes heeft vele vaders. Van Ingen noemt „zes gelijkgestemden” als architecten van de titel. Hij doelt op Brood, als trainer die eerder met RKC twee keer promoveerde en het met NEC in zijn eerste jaar weer doet. Maar vooral ook op de vier investeerders die afgelopen zomer de portemonnee trokken, door dagblad De Gelderlander eerder dit jaar geïdentificeerd als Marcel Boekhoorn, Jack Bongers en de broers Harold en Jos Bons. En de zesde man, Van Ingen zelf? „Och, dat is niet aan mij.”

De zes B’s dus. Niet dat die term van Bart van Ingen komt, want hij praat niet over de identiteit van de investeerders. „Dat hebben ze niet graag.” Zoals in het jaarverslag staat over 2013/2014, onder het kopje ‘Gebeurtenissen na balansdatum’: elf spelers aangetrokken, negentien vertrokken, een nieuwe hoofdtrainer aangetrokken, technisch directeur vertrokken. Dit alles „gefinancierd door een groep van investeerders”.

Niet nieuw overigens voor NEC, dat al jaren met geld van particuliere investeerders wordt gestut. Hun rol is cruciaal. Van Ingen: „Simpel gezegd: we hebben een exploitatietekort van 2 miljoen euro en de KNVB schrijft voor dat dat gedekt moet worden. De één doet dat met agio-stortingen van een Rus, een ander met het geld van een Chinees, wij doen dat met investeerders uit de regio.” Voor toekomstige transfersommen wordt een bedrag van maximaal 25 procent uitgekeerd aan investeerders, stelt het jaarverslag.

Hoe dan ook: NEC houdt er een zeer effectief technisch beleid op na sinds het vertrek van technisch directeur Edo Ophof afgelopen zomer. Tegenwoordig laat NEC zich op technisch vlak adviseren door een extern bureau: Futuralis, dat op de expertise leunt van Johan Hansma, voormalig technisch directeur van sc Heerenveen. Hansma is er trots op dat hij met zijn bedrijf bijgedragen heeft aan het succes van NEC. „Ik zei bij Heerenveen altijd: winnaars hebben een plan, verliezers hebben een excuus.”

Profielschetsen

En zo gingen de profielschetsen van Futuralis bij NEC over tafel afgelopen zomer. De trainer moest ervaring hebben met promoveren. Dat werd dus Brood, die RKC twee keer naar de eredivisie leidde. „Je hebt te maken met moeilijk omstandigheden, gefrustreerde spelers”, zegt Hansma. „Wij hadden het advies gegeven om die niet gratis te laten gaan, maar dan zit je er dus nog wel een tijd mee. Ze moeten wel elke dag met elkaar trainen: jongens die het doel hebben te promoveren en jongens die eigenlijk liefst zo snel mogelijk weg willen bij NEC. Brood kon daar goed mee omgaan.”

Het lijken stuk voor stuk goed uitgevallen gokjes, maar het aantrekken van de goeddeels transfervrije spelers was volgens Hansma allemaal onderbouwd door statistieken en persoonlijkheidsanalyse. Christian Santos uit de Belgische competitie, had een jaar niet gespeeld na een knieoperatie: achttien goals. Sjoerd Ars, opgepikt uit de Turkse eerste divisie: 24 goals. „Wij wisten waartoe zij in staat zijn”, zegt Hansma. „Bewezen jongens die niet in de war raken van druk.”

Want druk zou er komen, met de promotie als heilig streven en het feit dat met NEC ook Roda JC en RKC uit de eredivisie gedegradeerd waren. Een felle strijd lag voor de hand. Het geval RKC, hopeloos laatste in de kelder van het profvoetbal, is schrijnend. En Roda JC? Vierde plaats nu en op koers voor de nacompetitie. Gesnoeid werd er bij alle drie clubs. De begroting van Roda ging terug naar 8 miljoen, bij NEC was die voor dit seizoen nog 10 miljoen. Alles voor promotie.

En toch had Brood meer verwacht van zijn oude club. Kort voor de winterstop vorig seizoen werd hij ontslagen bij Roda JC, maar hij trekt geen lange neus. Vilein zijn de zinnetjes wel als hij spreekt over het verschil in aanpak. „Ik kan nog wel een beetje in hun keuken kijken. Roda JC ging weg met een grotere salarishuishouding, dat weet ik. Er zijn meer spelers gebleven dan bij ons. Ze begonnen met acht spelers die het jaar daarvoor ook al in de basis stonden”, zegt Brood. „Wij hadden één spits, zij op een gegeven moment vijf. En als je hun bank bekijkt, namen van wie je zegt: dure jongens. Ergens hebben zij iets niet goed gedaan, maar daar zijn we hier heel blij om.”